योग्य उत्तर: पर्याय (1) फक्त (a), (b) आणि (c)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
बरोबर उत्तर पर्याय १ आहे.
महत्वाचे मुद्दे
- २०११ च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्र लोकसंख्येच्या बाबतीत भारतात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
- महाराष्ट्राची घनता प्रति चौरस किमी ३६५ आहे.
- २०११ च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राचा साक्षरता दर ८२.९१% आहे.
- महाराष्ट्राचे लिंग गुणोत्तर ९२५ इतके सांगितले जात असले तरी ही माहिती चुकीची आहे.
- २०११ च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रात दर १००० पुरुषांमागे ९२९ महिलांचे लिंग प्रमाण होते.
अतिरिक्त माहिती
- उत्तर प्रदेश खालोखाल महाराष्ट्र हे भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य आहे.
- घनता म्हणजे प्रति चौरस किलोमीटर व्यक्तींची संख्या, जी राज्यातील लोकसंख्येचे वितरण प्रतिबिंबित करते.
- साक्षरता दर सात वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या साक्षर व्यक्तींच्या टक्केवारीच्या आधारे मोजला जातो.
- लिंग गुणोत्तर हे प्रति १००० पुरुषांमागे महिलांची संख्या दर्शवते आणि लोकसंख्येतील लिंग संतुलनाचे एक महत्त्वाचे सूचक आहे.
जनगणना 2011 नुसार महाराष्ट्र:
Correct Answer: Option (1) Only (a), (b) and (c)
Detailed Explanation:
The correct answer is Option 1.
Key Points
- Maharashtra ranks 2nd in population in India as per the 2011 Census.
- The density of Maharashtra is 365 per sq. km.
- The literacy rate of Maharashtra is 82.91% as per the 2011 Census.
- Although the sex ratio of Maharashtra is stated as 925, this information is incorrect.
- The sex ratio in Maharashtra as per the 2011 Census was 929 females per 1,000 males.
Additional Information
- Maharashtra is the second most populous state in India, following Uttar Pradesh.
- Density refers to the number of persons per square kilometer, which reflects the population distribution in the state.
- Literacy rate is calculated based on the percentage of literate individuals aged seven years and above.
- Sex ratio represents the number of females per 1,000 males and is an important indicator of gender balance in the population.
Census 2011 vital demographic facts for Maharashtra: Total population stands at 112.4 million (Rank 2nd in India after Uttar Pradesh, accounting for 9.28% of national population); Geographic area is 307,713 sq.km (Rank 3rd after Rajasthan and MP); Literacy rate is 82.34%.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त (a), (b) आणि (c)' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.