🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2021 CSAT Paper-II 2021 MEDIUM

खालील प्रश्नात @, $, ϕ व # या चिन्हांचा पुढीलप्रमाणे उपयोग केला आहे : A ϕ B म्हणजे A हा B पेक्षा मोठा नाही (A ≤ B) A $ B म्हणजे A हा B पेक्षा लहान किंवा समान नाही (A > B) A @ B म्हणजे A हा B पेक्षा मोठा किंवा समान नाही (A < B) A # B म्हणजे A हा B पेक्षा लहान नाही (A ≥ B) विधान : H ϕ D, T $ D, F $ H अनुमाने :
(I) F ϕ D
(II) T # F
(III) D $ F कोणते अनुमान/अनुमाने सत्य आहे/आहेत?

EN In the following question, the symbols @, $, ϕ, and # are used as follows : A ϕ B means A is not greater than B (A ≤ B) A $ B means A is neither smaller than or equal to B (A > B) A @ B means A is neither greater than or equal to B (A < B) A # B means A is not smaller than B (A ≥ B) Statement : H ϕ D, T $ D, F $ H Conclusions :
(I) F ϕ D
(II) T # F
(III) D $ F Which conclusion/conclusions is/are true?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
एकही सत्य नाही
None of true
B
फक्त अनुमान (I) सत्य
Only conclusion (I) true
C
फक्त अनुमान (III) सत्य
Only conclusion (III) true
D
अनुमाने (I) व (II) सत्य
Conclusions (I) and (II) true
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

चिन्हांकित असमानता (Coded Inequalities) सोडवणूक:

1. चिन्हांचे अर्थ:
• $\phi \implies \le$ (मोठा नाही म्हणजे लहान किंवा समान)
• $\$ \implies >$ (लहान किंवा समान नाही म्हणजे मोठा)
• $@ \implies <$ (मोठा किंवा समान नाही म्हणजे लहान)
• $\# \implies \ge$ (लहान नाही म्हणजे मोठा किंवा समान)
2. दिलेली विधाने डीकोड करणे:
• $H \phi D \implies H \le D$
• $T \$ D \implies T > D$
• $F \$ H \implies F > H$
3. समीकरण शृंखला एकत्र करणे:
$$F > H \le D < T$$
4. अनुमानांची तपासणी:
• अनुमान (I): $F \phi D \implies F \le D$

शृंखलेमध्ये $F > H \le D$ अशी विरोधी चिन्हे ($>$ आणि $\le$) आहेत. त्यामुळे $F$ आणि $D$ मध्ये कोणताही निश्चित संबंध सांगता येत नाही. $\rightarrow$ असत्य.

• अनुमान (II): $T \# F \implies T \ge F$

$F > H$ आणि $T > D \ge H$; परंतु $T$ आणि $F$ यांच्यात थेट निश्चित संबंध नाही. $\rightarrow$ असत्य.

• अनुमान (III): $D \$ F \implies D > F$

विरोधी चिन्हांमुळे $D > F$ हेही निश्चित सिद्ध होत नाही. $\rightarrow$ असत्य.

तिन्ही अनुमाने असत्य असल्याने एकही सत्य नाही (None of true) हे योग्य उत्तर आहे.

योग्य उत्तर पर्याय १ आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

असमानतेच्या शृंखलेत विरोधी दिशा असणारी चिन्हे (उदा. $>$ आणि $\le$) आल्यास त्या दोन घटकांमधील कोणतेही निश्चित अनुमान काढता येत नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Coded Inequality Decoding:

1. Symbol mapping:
• $\phi \implies \le$ (not greater than)
• $\$ \implies >$ (neither smaller nor equal)
• $@ \implies <$ (neither greater nor equal)
• $\# \implies \ge$ (not smaller than)
2. Translate Statements:
• $H \phi D \implies H \le D$
• $T \$ D \implies T > D$
• $F \$ H \implies F > H$

Combining: $F > H \le D < T$

3. Evaluate Conclusions:
• Conclusion (I): $F \phi D \implies F \le D$. Between $F$ and $D$, we have opposite symbols ($>$ and $\le$). Hence, no definite relation can be established. $\rightarrow$ False.
• Conclusion (II): $T \# F \implies T \ge F$. Between $T$ and $F$, opposite symbols exist across the chain. $\rightarrow$ False.
• Conclusion (III): $D \$ F \implies D > F$. Again, opposite directional signs prevent any definite comparison between $D$ and $F$. $\rightarrow$ False.

Therefore, none of the conclusions are true.

Hence, Option 1 is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Opposing inequality signs ($>$ and $<$, or $>$ and $\le$) break the transitive chain, rendering any definitive relational conclusion invalid.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) एकही सत्य नाही (अचूक उत्तर): तिन्ही अनुमाने असत्य असल्याने **एकही सत्य नाही (None of true)** हे योग्य उत्तर आहे.
⚠️ पर्याय (2) फक्त अनुमान (I) सत्य (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त अनुमान (III) सत्य (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) अनुमाने (I) व (II) सत्य (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →