🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

सत्यशोधक समाजाचे ज्येष्ठ नेते कृष्णराव पांडुरंग भालेकर खालीलपैकी कोणत्या नियतकालिकांचे संपादक होते? a. दीनबंधू b. कैवारी c. विजयी मराठा d. शेतकऱ्यांचा कैवारी

EN Pioneering Satyashodhak leader Krishnarao Pandurang Bhalekar served as the founder-editor of which of the following historic peasant journals? a. Deenbandhu b. Kaiwari c. Vijayi Maratha d. Shetkaryancha Kaiwari
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केवळ a, b आणि c
Only a, b and c
B
केवळ b, c आणि d
Only b, c and d
C
केवळ a आणि d
Only a and d
D
वरील सर्व (a, b, c, d)
All of the above (a, b, c, d)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) केवळ a आणि d

कृष्णराव पांडुरंग भालेकर (१८५०-१९१०):

ते महात्मा ज्योतिराव फुले यांचे अत्यंत निष्ठावान सहकारी आणि सत्यशोधक समाजाचे खंदे प्रचारक होते. त्यांनी बहुजन समाज आणि शेतकरी वर्गाच्या हक्कांसाठी दोन महत्त्वाची वृत्तपत्रे चालवली:

१. a. 'दीनबंधू' (स्थापना: १ जानेवारी १८७७): पुण्यातून सुरू झालेले हे सत्यशोधक समाजाचे पहिले अधिकृत मुखपत्र होते. कृष्णराव भालेकर हे याचे संस्थापक आणि पहिले संपादक होते. (नंतर १८८० पासून नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी मुंबईतून दीनबंधूचे संपादन केले).
२. d. 'शेतकऱ्यांचा कैवारी' (स्थापना: १८८४-८५): भालेकरांनी शेतकऱ्यांचे प्रश्न, सावकारी शोषण आणि महसूल अन्याय यांवर आवाज उठवण्यासाठी हे स्वतंत्र वृत्तपत्र सुरू केले.

इतर पर्याय:

• b. कैवारी: हे वृत्तपत्र दिनकरराव जवळकर यांनी १९२८ मध्ये सुरू केले होते.
• c. विजयी मराठा: हे वृत्तपत्र श्रीपतराव शिंदे यांनी १९१९ मध्ये सुरू केले होते.

त्यामुळे भालेकर हे केवळ a (दीनबंधू) आणि d (शेतकऱ्यांचा कैवारी) चे संपादक होते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कृष्णराव भालेकर यांनी १८८४ मध्ये पुण्यात सत्यशोधक समाजाच्या अंतर्गत शेतकऱ्यांना कर्ज देण्यासाठी आणि सावकारी पाशातून सोडवण्यासाठी 'शेतकरी फंड' सुरू केला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Only a and d

Krishnarao Pandurang Bhalekar (1850–1910) was an eminent founding pillar of the Satyashodhak Samaj and a close associate of Mahatma Jyotirao Phule. He edited:

1. a. Deenbandhu (Founded 1 January 1877): The historic first official organ of the Satyashodhak Samaj launched in Pune with Bhalekar as its founding editor, giving voice to marginalized peasants and laborers (later managed from Bombay by Narayan Meghaji Lokhande from 1880).
2. d. Shetkaryancha Kaiwari (Founded 1884–85): Launched by Bhalekar exclusively to champion agrarian distress, counter moneylender exploitation, and mobilize the peasantry.

Analysis of Other Options:

• b. Kaiwari: Launched in 1928 by Dinkarrao Javalkar.
• c. Vijayi Maratha: Founded in 1919 by Shripatrao Shinde.

Therefore, Bhalekar was the editor of only a and d.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In 1884, Krishnarao Bhalekar established the *Shetkari Fund* (Peasant Relief Fund) in Pune to rescue impoverished farmers from usurious rural moneylenders.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केवळ a, b आणि c (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) केवळ b, c आणि d (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) केवळ a आणि d (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) केवळ a आणि d**[/gold]
✗ पर्याय (4) वरील सर्व (a, b, c, d) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जलसंपदा विभाग: सामान्य ज्ञान व राज्यघटना सराव चाचणी #१
quiz 25 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'एप्रिल २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →