🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

चिनाब नदीच्या खोऱ्यात १,८५६ मेगावॅट क्षमतेचा आणि एनएचपीसीद्वारे (NHPC) विकसित केला जाणारा उत्तर भारतातील सर्वात मोठा रन-ऑफ-द-रिव्हर जलविद्युत प्रकल्प मानला जाणारा 'सावलकोट जलविद्युत प्रकल्प' (Sawalkote Hydroelectric Project) कोणत्या राज्यात किंवा केंद्रशासित प्रदेशात स्थित आहे?

EN Planned across the Chenab River basin with a massive capacity of 1,856 MW to serve as North India's premier peak-load clean power installation, the 'Sawalkote Hydroelectric Project' is situated in which State or Union Territory?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
हिमाचल प्रदेश
Himachal Pradesh
B
जम्मू आणि काश्मीर (Jammu & Kashmir)
Jammu & Kashmir
C
उत्तराखंड
Uttarakhand
D
पंजाब
Punjab
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) जम्मू आणि काश्मीर आहे.

[b]सावलकोट जलविद्युत प्रकल्प (Sawalkote Hydro Project):[/b]

• केंद्रशासित प्रदेश: जम्मू आणि काश्मीर (Jammu & Kashmir) (रामबन, उधमपूर आणि रियासी जिल्ह्यांच्या सीमेवर).
• नदी: चिनाब नदी (Chenab River).
• क्षमता: १,८५६ मेगावॅट (MW).
• अंमलबजावणी संस्था: एनएचपीसी लिमिटेड (NHPC Limited).
• प्रकल्प रचना: रन-ऑफ-द-रिव्हर (Run-of-the-river) प्रकारचा प्रकल्प असून यात १९३ मीटर उंच काँक्रीट ग्रॅव्हिटी धरण उभारले जाईल.
• सिंधू जल करार संदर्भ: १९६० च्या भारत-पाकिस्तान सिंधू जल करारानुसार (Indus Waters Treaty), भारताला पश्चिमेकडील नद्यांवर (सिंधू, झेलम, चिनाब) रन-ऑफ-द-रिव्हर जलविद्युत प्रकल्प उभारण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: चिनाब नदीवरील प्रमुख प्रकल्प: १) सलाल जलविद्युत प्रकल्प: ६९० MW (रियासी जिल्हा). २) दुलहस्ती प्रकल्प: ३९० MW (किश्तवाड). ३) बगलिहार प्रकल्प: ९०० MW (रामबन). ४) पकुल दुल प्रकल्प: १,००० MW (मारुसुदर नदी, चिनाबची उपनदी). ५) सावलकोट प्रकल्प: १,८५६ MW.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) Jammu & Kashmir.

[b]Sawalkote Hydroelectric Project Highlights:[/b]

• Territory: Ramban and Reasi districts, Jammu and Kashmir.
• River System: Chenab River (Asikni of Vedic geography).
• Design Capacity: 1,856 MW.
• Developer: NHPC Limited.
• Treaty Compliance: Fully compliant with design stipulations of the Indus Waters Treaty (1960), which allows India non-consumptive run-of-the-river hydroelectric generation on the Western Rivers (Indus, Jhelum, Chenab).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Key Hydropower Projects on the Chenab: 1) Salal Project: 690 MW. 2) Baglihar Project: 900 MW. 3) Dulhasti Project: 390 MW. 4) Pakal Dul: 1,000 MW. 5) Sawalkote: 1,856 MW.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) हिमाचल प्रदेश (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) जम्मू आणि काश्मीर (Jammu & Kashmir) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) जम्मू आणि काश्मीर आहे.[/gold]
⚠️ पर्याय (3) उत्तराखंड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) पंजाब (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऑगस्ट २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →