🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2019 MEDIUM

खालील जुळवा आणि योग्य पर्याय निवडा. a. महाराष्ट्रातील पहिले
उपग्रह संप्रेषण
केंद्र I. वर्धा b. संपूर्ण विद्युतीकरण असलेला
जिल्हा II. गंगापूर (नाशिक) c. महाराष्ट्रातील पहिले
माती धरण III. आर्वी d. महाराष्ट्रातील
पहिला जलविद्युत प्रकल्प IV. झोपोली (रायगड)

EN Match the following and choose the correct option. a. 1st Satellite communication centre in Maharashtra. I. Wardha b. District having complete electrification II. Gangapur (Nashik) c. 1st earthen dam in Maharashtra III.Arvi d. 1st hydroelectric project in Maharashtra IV. Xhopoli (Raigad)

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

a - I, b - III, c - II, d - IV

a - II, b - IV, c - III, d - I

a - I, b - III, c - IV, d - II

a - III, b - II, c - IV, d - I

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (a - I, b - III, c - II, d - IV)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

महाराष्ट्रातील प्रमुख ऐतिहासिक व पायाभूत सुविधांचे टप्पे:

• a. महाराष्ट्रातील पहिले उपग्रह संप्रेषण केंद्र (आर्वी, पुणे):

• भारताचे आणि महाराष्ट्रातील पहिले व्यावसायिक भू-उपग्रह संप्रेषण केंद्र १९७१ मध्ये पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील आर्वी (Arvi) येथे स्थापन करण्यात आले. याला 'विक्रम अर्थ स्टेशन' (Vikram Satellite Earth Station) असे नाव देण्यात आले होते.

• b. १००% विद्युतीकरण झालेला पहिला जिल्हा (वर्धा):

• महाराष्ट्रात सर्व गावे व वाड्यांचे १००% विद्युतीकरण पूर्ण करणारा वर्धा हा पहिला जिल्हा ठरला होता.

• c. महाराष्ट्रातील पहिले मातीचे धरण (गंगापूर, नाशिक):

• गोदावरी नदीवर नाशिकजवळ १९५४ मध्ये बांधण्यात आलेले गंगापूर धरण हे महाराष्ट्रातील (तसेच आशियातील सुरुवातीच्या) पहिले मातीचे धरण (Earthen Dam) आहे.

• d. महाराष्ट्रातील पहिला जलविद्युत प्रकल्प (खोपोली, रायगड):

• टाटा पॉवरने रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यात खोपोली (Khopoli) येथे १९१५ मध्ये भोगावती नदीवर महाराष्ट्रातील पहिला जलविद्युत प्रकल्प उभारला.

⚠️ टीप / प्रश्न व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण:

भौगोलिक आणि ऐतिहासिक वस्तुस्थितीनुसार पहिले उपग्रह संप्रेषण केंद्र 'आर्वी' (III) येथे असून १००% विद्युतीकरण झालेला जिल्हा 'वर्धा' (I) आहे. मात्र, मूळ परीक्षेतील प्रश्नपत्रिकेच्या पर्यायांमध्ये आर्वी आणि वर्धा यांच्या जोड्यांमध्ये संभ्रम निर्माण होऊन पर्याय १ (a - I, b - III, c - II, d - IV) हा अधिकृत उत्तरतालिकेत योग्य दिला गेला होता. विद्यार्थ्यांनी आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा संदर्भ लक्षात घ्यावा.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महाराष्ट्रातील प्रथम स्थाने:

१. पहिला जलविद्युत प्रकल्प: खोपोली (रायगड, १९१५).

२. पहिले मातीचे धरण: गंगापूर (नाशिक, गोदावरी नदी).

३. पहिले अणूऊर्जा केंद्र: तारापूर (पालघर, १९६९).

४. पहिली पवनऊर्जा प्रकल्प: जमसंडे/देवगड (सिंधुदुर्ग).

५. पहिले उपग्रह दळणवळण केंद्र: आर्वी (पुणे).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (a - I, b - III, c - II, d - IV)

Detailed Explanation:

Key historical milestones of infrastructure in Maharashtra:

• a. 1st Satellite Communication Earth Station (Arvi, Pune):

• India's and Maharashtra's first commercial satellite telecommunications earth station was commissioned in 1971 at Arvi near Junnar in Pune district (named the Vikram Earth Station by VSNL/Overseas Communications Service).

• b. 100% Electrified District (Wardha):

• Wardha achieved the distinction of becoming the first district in Maharashtra to attain complete ($100\%$) rural electrification.

• c. 1st Earthen Dam in Maharashtra (Gangapur, Nashik):

• Constructed on the Godavari River near Nashik in 1954, the Gangapur Dam is the first large earthen dam built in Maharashtra.

• d. 1st Hydroelectric Project in Maharashtra (Khopoli, Raigad):

• Commissioned in 1915 by Tata Hydroelectric Power Supply Company at Khopoli in Raigad district, tapping the Bhivpuri/Walwhan water drops.

⚠️ Note / Question & Answer Key Clarification:

Factually, the satellite earth station is located at Arvi (III) and the 100% electrified district is Wardha (I). In the original question's option design, a typographical inversion occurred between Arvi and Wardha in column II, but the official MPSC Final Answer Key designated Option 1 (a - I, b - III, c - II, d - IV) as the accepted key.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Famous 'Firsts' in Maharashtra Geography:

1. First Hydroelectric Project: Khopoli (Raigad, 1915).

2. First Earthen Dam: Gangapur (Nashik, Godavari river).

3. First Nuclear Power Station: Tarapur (Palghar, 1969).

4. First Wind Power Project: Jamwande / Devgad (Sindhudurg).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) a - I, b - III, c - II, d - IV (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ (a - I, b - III, c - II, d - IV)**

⚠️ पर्याय (2) a - II, b - IV, c - III, d - I (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) a - I, b - III, c - IV, d - II (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) a - III, b - II, c - IV, d - I (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'a - I, b - III, c - II, d - IV' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन