🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2019 MEDIUM

खालील राजवंश आणि त्यांच्या राजांचा सामना करा: अ. राष्ट्रकूट आय.गोपाळ बी. चोला II. उपेंद्र सी. पलास III. दांतीदुर्ग डी. परमार IV. विजयालय

EN Match the following dynasties and their kings: a. Rashtrakut I. Gopal b. Chola II. Upendra c. Palas III. Dantidurga d. Parmars IV. Vijayalaya
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
a - III, b - I, c - IV, d - II
B
a - I, b - III, c - II, d - IV
C
a - II, b - IV, c - III, d - I
D
a - III, b - IV, c - I, d - II
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (a - III, b - IV, c - I, d - II)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

मध्ययुगीन भारतातील प्रमुख राजवंश आणि त्यांचे संस्थापक/राजे:

• a. राष्ट्रकूट (III. दांतीदुर्ग):
• राष्ट्रकूट घराण्याची स्थापना दांतीदुर्ग (दंतिवर्मन) याने इ.स. ७५३ मध्ये बादामीच्या चालुक्यांचा (कीर्तिवर्मन दुसरा) पराभव करून केली. त्याने मान्यखेट (मलखेड) येथे राजधानी स्थापन केली.
• b. चोळ (IV. विजयालय):
• ९ व्या शतकात (इ.स. ८५०) विजयालय चोळ याने पल्लवांचे मांडलिकत्व झुगारून तंजावर जिंकले आणि मध्ययुगीन चोळ साम्राज्याची पायाभरणी केली.
• c. पाल (I. गोपाळ):
• ८ व्या शतकात (इ.स. ७५०) बंगालमधील अनागोंदी (मात्स्यन्याय) संपवून जनतेने आणि सरदारांनी गोपाळ याला एकमताने राजा म्हणून निवडले. त्याने पाल घराण्याची स्थापना केली.
• d. परमार (II. उपेंद्र):
• माळवा प्रांतातील परमार घराण्याची स्थापना ९ व्या शतकाच्या सुरुवातीला उपेंद्र (कृष्णराज) याने केली. धारा ही त्यांची विख्यात राजधानी होती (या घराण्यात पुढे प्रसिद्ध राजा भोज झाला).

त्यामुळे अचूक जुळणी: a - III, b - IV, c - I, d - II (पर्याय ४).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

प्रमुख प्राचीन व मध्ययुगीन घराण्यांचे संस्थापक:

• सातवाहने: सिमुक
• गुप्त: श्रीगुप्त
• वाकाटक: विंध्यशक्ती
• राष्ट्रकूट: दांतीदुर्ग
• चोळ: विजयालय
• पाल: गोपाळ
• परमार: उपेंद्र (कृष्णराज)
• गुर्जर-प्रतिहार: नागभट पहिला
• चंदेला: नन्नुक.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (a - III, b - IV, c - I, d - II)

Detailed Explanation:

Founders and prominent rulers of early medieval Indian dynasties:

• a. Rashtrakutas $\rightarrow$ III. Dantidurga:
• Founded the imperial Rashtrakuta dynasty in 753 CE by overthrowing the Badami Chalukya king Kirtivarman II. He established his capital at Manyakheta (Malkhed).
• b. Cholas $\rightarrow$ IV. Vijayalaya:
• Revived the imperial medieval Chola dynasty around 850 CE by capturing Thanjavur from the Muttaraiyars and breaking free from Pallava vassalage.
• c. Palas $\rightarrow$ I. Gopal:
• Elected by nobles and citizens in 750 CE to end the state of anarchy (*matsyanyaya*) in Bengal, founding the Buddhist Pala dynasty.
• d. Paramars $\rightarrow$ II. Upendra:
• Founded the Paramara dynasty of Malwa in the early 9th century CE with Dhara as its celebrated cultural capital (ancestor of the illustrious polymath King Bhoja).

Correct matching: a - III, b - IV, c - I, d - II (Option 4).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Key Dynastic Founders in Ancient/Medieval History:

• Rashtrakutas: Dantidurga
• Imperial Cholas: Vijayalaya
• Palas of Bengal: Gopala
• Paramaras of Malwa: Upendra / Krishnaraja
• Gurjara-Pratiharas: Nagabhata I
• Chandellas of Bundelkhand: Nannuka.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) a - III, b - I, c - IV, d - II (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) a - I, b - III, c - II, d - IV (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) a - II, b - IV, c - III, d - I (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) a - III, b - IV, c - I, d - II (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ४ (a - III, b - IV, c - I, d - II)**
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →