योग्य उत्तर: पर्याय १ (a - IV, b - III, c - II, d - I)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१९ व्या शतकातील बंगालमधील समाजसुधारक, ब्राह्मो नेते आणि त्यांचे योगदान:
•
a. पंडित रामकुमार विद्यार्थीरत्न (IV. 'कुली-कहिनी' लिहिले):
•
ते ब्राह्मो समाजाचे प्रचारक होते. त्यांनी आसाममधील चहाच्या मळ्यांमध्ये ब्रिटिश मळेवाल्यांकडून होणाऱ्या मजुरांच्या क्रूर पिळवणुकीचा प्रत्यक्ष अभ्यास करून 'कुली-कहिनी' (Kuli-Kahini - १८८८) हे विख्यात पुस्तक लिहिले, ज्याने मजुरांवरील अत्याचारांना वाचा फोडली.
•
b. कृष्ण कुमार मित्र (III. 'संजीवनी' वृत्तपत्राचे संपादक):
•
कृष्णकुमार मित्र हे ब्राह्मो नेते व राष्ट्रवादी पत्रकार होते. त्यांनी 'संजीवनी' (Sanjivani) या बंगाली वृत्तपत्राचे संपादन केले. १९०५ च्या वंगभंग आंदोलनात 'ब्रिटिश मालावर बहिष्कार' घालण्याची पहिली हाक संजीवनी वृत्तपत्रातूनच देण्यात आली होती.
•
c. पंडित शिवनाथ शास्त्री (II. ब्राह्मो प्रचारक होते):
•
पंडित शिवनाथ शास्त्री हे १८७८ मध्ये स्थापन झालेल्या साधारण ब्राह्मो समाजाचे प्रमुख संस्थापक व विख्यात प्रचारक (Missionary) आणि लेखक होते.
•
d. द्वारकानाथ गांगुली (I. 'बेंगाली' वृत्तपत्रासाठी इंग्रजी लेख लिहिले):
•
द्वारकानाथ गांगुली (कादंबिनी गांगुलींचे पती) हे समाजसुधारक व पत्रकार होते. त्यांनी सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी यांच्या 'द बेंगाली' (The Bengalee) या इंग्रजी वृत्तपत्रासाठी आसाममधील मजुरांच्या दुरवस्थेवर शोध पत्रकारिता करून लेख लिहिले.
त्यामुळे अचूक जुळणी: a - IV, b - III, c - II, d - I (पर्याय १).
ब्राह्मो समाजाचे विभाजन:
१.
१८६६: आदि ब्राह्मो समाज (देवेंद्रनाथ टागोर) वि. भारतीय ब्राह्मो समाज (केशवचंद्र सेन).
२.
१८७८: केशवचंद्र सेन यांच्या मुलीच्या अल्पवयीन विवाहानंतर साधारण ब्राह्मो समाज स्थापन झाला (संस्थापक: आनंदमोहन बोस, शिवनाथ शास्त्री, द्वारकानाथ गांगुली).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (a - IV, b - III, c - II, d - I)
Detailed Explanation:
Bengal Renaissance reformers and Brahmo Samaj leaders:
•
a. Pandit Ramkumar Vidyaratna $\rightarrow$ IV. Wrote 'Kuli-Kahini':
•
A dedicated Brahmo preacher who traveled to Assam tea plantations incognito and published the groundbreaking investigative book 'Kuli-Kahini' (The Tale of the Coolie) in 1888, exposing the indentured labor atrocities of European planters.
•
b. Krishna Kumar Mitra $\rightarrow$ III. Editor of 'Sanjivani':
•
Eminent Brahmo journalist whose nationalist Bengali weekly 'Sanjivani' first proclaimed the clarion call for the boycott of British goods on July 13, 1905 during the Anti-Partition (Swadeshi) Movement.
•
c. Pandit Shivnath Shastri $\rightarrow$ II. Brahmo missionary:
•
One of the principal founders and revered missionaries of the Sadharan Brahmo Samaj (established in 1878), scholar, and educationist.
•
d. Dwarkanath Ganguly $\rightarrow$ I. Wrote for 'The Bengalee':
•
Fearless social reformer (husband of Dr. Kadambini Ganguly) who traveled to Assam and wrote hard-hitting investigative articles in Surendranath Banerjea's newspaper 'The Bengalee'.
Correct matching: a - IV, b - III, c - II, d - I (Option 1).
Schisms in the Brahmo Samaj:
1.
1866: Adi Brahmo Samaj (Debendranath Tagore) and Brahmo Samaj of India (Keshub Chunder Sen).
2.
1878: Breakaway by progressive youth forming Sadharan Brahmo Samaj (led by Ananda Mohan Bose, Shivnath Shastri, and Dwarkanath Ganguly).
