🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2022 MEDIUM

​जोड्या लावा: स्तंभ I स्तंभ II (a) घुमटाकार पठार (i) दख्खन पठार (b) ज्वालामुखी पठार (ii) विंध्य पठार (c) सोपानाकार पठार (iii) छोटा नागपूर पठार (d) गिरीपाद पठार (iv) शिलाँग पठार

EN Match the following : Column I Column II (a) Dome-shaped Plateau (i) Deccan Plateau (b) Volcanic Plateau (ii) Vindhya Plateau (c) Step-like Plateau (iii) Chota Nagpur Plateau (d) Piedmont Plateau (iv) Shillong Plateau
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
(a) - (i), (b) - (iii), (c) - (iv), (d) - (ii)
B
(a) - (ii), (b) - (iv), (c) - (iii), (d) - (i)
C
(a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv)
D
(a) - (iv), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iii)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (3) (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

भूरूपशास्त्रामध्ये (Geomorphology) निर्मितीनुसार पठारांचे प्रकार (Types of Plateaus) आणि त्यांची भारतातील उदाहरणे:

• (a) घुमटाकार पठार (Dome-shaped Plateau) $\rightarrow$ (iii) छोटा नागपूर पठार:
• भूगर्भीय हालचालींमुळे जेव्हा भूपृष्ठाचा भाग घुमटासारखा वर उचलला जातो, तेव्हा घुमटाकार पठार तयार होते. भारतातील छोटा नागपूर पठार (पाट प्रदेश - उदा. रांची पठार) हे लाव्हा आणि भू-उठावामुळे बनलेले घुमटाकार पठार आहे.
• (b) ज्वालामुखी पठार (Volcanic / Lava Plateau) $\rightarrow$ (i) दख्खन पठार:
• क्रेटेशियस कालखंडात भेगाळ ज्वालामुखी उद्रेकातून (Fissure Eruption) वाहून आलेल्या बेसिक बेसाल्ट लाव्हाच्या एकावर एक साचलेल्या थरांमुळे दख्खनचे पठार (महाराष्ट्र पठार) निर्माण झाले आहे.
• (c) सोपानाकार पठार (Step-like Plateau) $\rightarrow$ (ii) विंध्य पठार:
• वेगवेगळ्या प्रकारच्या खडकांच्या विषम अपक्षयामुळे पायऱ्यांसारखी किंवा शिडीसारखी रचना असणारे पठार म्हणजे सोपानाकार पठार; विंध्य पर्वतरांगांचे पठार हे याचे उत्तम उदाहरण आहे.
• (d) गिरीपाद पठार (Piedmont Plateau) $\rightarrow$ (iv) शिलाँग पठार:
• पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेले आणि एका बाजूला पर्वताने तर दुसऱ्या बाजूला सखल मैदानांनी वेढलेले पठार म्हणजे गिरीपाद पठार; हिमालयाच्या पायथ्यालगत असलेले मेघालयचे शिलाँग पठार हे याचे उदाहरण आहे.
• म्हणून अचूक जोडी (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv) ही आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• जगाचे छप्पर (Roof of the World): पामीरचे पठार (मध्य आशिया).
• आंतरपर्वतीय पठार (Intermontane Plateau): चारी बाजूंनी पर्वतांनी वेढलेले पठार (उदा. तिबेटचे पठार - जगातील सर्वात मोठे व सर्वात उंच पठार).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv)

Detailed Explanation:

Geomorphological classification of plateaus based on their mode of origin and structural morphology:

• (a) Dome-shaped Plateau $\rightarrow$ (iii) Chota Nagpur Plateau:
• Formed when upward warping forces fold the crust into a broad structural dome, subsequent denudation exposing high peneplains (locally termed *Pats*, e.g., Ranchi plateau).
• (b) Volcanic Plateau $\rightarrow$ (i) Deccan Plateau:
• Formed through fissure-type quiet basaltic volcanism during the late Cretaceous period, depositing horizontal flood basalt sheets known as the Deccan Traps.
• (c) Step-like Plateau $\rightarrow$ (ii) Vindhya Plateau:
• Characterized by differential erosion acting upon alternating horizontal sedimentary strata (sandstone, limestone, shale), yielding a terraced, step-like topography.
• (d) Piedmont Plateau $\rightarrow$ (iv) Shillong Plateau:
• Plateaus situated at the foot of mountain chains, abutting plains or oceans on the opposite side (e.g., Shillong/Meghalaya plateau in the North-East).
• Hence, the matching sequence is (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Intermontane Plateau: Enclosed completely by mountain ranges (e.g., Tibetan Plateau - highest and largest in the world).
• Roof of the World: Pamir Knot / Plateau in Central Asia.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) (a) - (i), (b) - (iii), (c) - (iv), (d) - (ii) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) (a) - (ii), (b) - (iv), (c) - (iii), (d) - (i) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (3) (a) - (iii), (b) - (i), (c) - (ii), (d) - (iv)**
✗ पर्याय (4) (a) - (iv), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iii) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →