योग्य उत्तर: `ए - III, बी - I, C - IV, D - II` (पर्याय ४)
सविस्तर विश्लेषण:
पर्यावरणीय कायदे आणि त्यांची अंमलबजावणी वर्षे यांच्या अचूक जोड्या:
| यादी I (पर्यावरणीय कायदा / नियम) | यादी २ (वर्ष) | सविस्तर माहिती |
|---|---|---|
| :--- | :--- | :--- |
| a. पर्यावरण संरक्षण कायदा (EPA) | III. १९८६ | भोपाळ वायू दुर्घटनेच्या (१९८४) पार्श्वभूमीवर संपूर्ण पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी छत्री कायदा (Umbrella Legislation) म्हणून संमत. |
| b. पर्यावरण अनुकूल उत्पादनांची लेबलिंग योजना (Eco-mark) | I. १९९१ | पर्यावरणपूरक उत्पादनांना 'मातीचे भांडे' (Earthen Pot) हे चिन्ह असलेले 'इको-मार्क' लेबल देण्याची योजना सुरू झाली. |
| c. बायोमेडिकल वेस्ट मॅनेजमेंट नियम (Biomedical Waste Rules) | IV. १९९८ | रुग्णालये आणि आरोग्य संस्थांमधील जैविक कचऱ्याच्या सुरक्षित विल्हेवाटीसाठी नियम लागू करण्यात आले. |
| d. नगरपालिका घनकचरा व्यवस्थापन नियम (Municipal Solid Wastes Rules) | II. २००० | नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी कचरा संकलन व प्रक्रिया अनिवार्य करणारे नियम लागू झाले. |
योग्य जोड्या: a - III, b - I, c - IV, d - II (पर्याय ४).
भारतातील इतर प्रमुख कायदे:
Correct Answer: `A - III, B - I, C - IV, D - II` (Option 4)
Detailed Analysis:
Matching environmental legislations with their year of enactment/notification:
| Environmental Legislation | Enactment Year | Significant Features |
|---|---|---|
| :--- | :--- | :--- |
| A. Environment Protection Act | III. 1986 | Enacted as an "umbrella legislation" in the aftermath of the 1984 Bhopal Gas Tragedy under Article 253. |
| B. Scheme of labelling of eco-friendly products (Eco-mark) | I. 1991 | Launched by the MoEF to label environmentally benign consumer products with an earthen pot logo. |
| C. Biomedical Waste Management Rules | IV. 1998 | Formulated under the EPA 1986 to regulate healthcare waste segregation and disposal. |
| D. Municipal Solid Wastes Management Rules | II. 2000 | Mandated scientific urban municipal solid waste management and landfill scientific standards. |
Hence, the correct sequence is: A - III, B - I, C - IV, D - II (Option 4).
Key Environmental Acts in India:
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ए - III, बी - I, C - IV, D - II' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.