🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2021 MEDIUM

जोड्या जुळवा: (a) गुलबदन बेगम (i) सुलेखनात तरबेज (b) सलीमा सुलताना (ii) उच्च शिक्षित आणि फारसी भाषेचे उत्तम ज्ञान (c) जहाँआरा बेगम (iii) हुमायूननामा (d) झेबू निस्सा (iv) फारसीत कविता लिहीत असे

EN Match the following: (a) Gulbadan Begam (i) Expert in Calligraphy (b) Salima Sultana (ii) Highly educated and well read in Persian (c) Jahanara Begam (iii) Humayunnamah (d) Zeb-un-Nisa (iv) Wrote poems in Persian

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

(a) - (iii), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iv)

(a) - (ii), (b) - (i), (c) - (iv), (d) - (iii)

(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i)

(a) - (iv), (b) - (iii), (c) - (i), (d) - (ii)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर (a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i) (पर्याय ३) आहे.

मुघलकालीन विदुषी स्त्रिया व त्यांच्या योगदानाचे सविस्तर विश्लेषण:

• (a) गुलबदन बेगम - (iii) हुमायूननामा:

• गुलबदन बेगम ही मुघल साम्राज्याचा संस्थापक सम्राट बाबर याची कन्या आणि हुमायूनची सावत्र बहीण होती.

• सम्राट अकबराच्या विनंतीवरून तिने तिचा भाऊ हुमायूनच्या जीवनावर आणि मुघल दरबाराच्या कौटुंबिक इतिहासावर प्रकाश टाकणारा 'हुमायूननामा' हा ऐतिहासिक ग्रंथ फारसी भाषेत लिहिला.

• (b) सलीमा सुलताना - (iv) फारसीत कविता लिहीत असे:

• सलीमा सुलतान बेगम ही बाबरची नात आणि सम्राट अकबराची पत्नी होती. ती अत्यंत सुसंस्कृत, बुद्धिमान आणि उत्तम कवयित्री होती.

• ती 'मखफी' (Makhfi - गुप्त/गूढ) या टोपणनावाने फारसी भाषेत अतिशय सुरेख कविता लिहीत असे.

• (c) जहाँआरा बेगम - (ii) उच्च शिक्षित आणि फारसी भाषेचे उत्तम ज्ञान:

• जहाँआरा ही सम्राट शाहजहान आणि मुमताज महल यांची ज्येष्ठ कन्या होती. तिला 'पादशाह बेगम' ही सन्माननीय पदवी देण्यात आली होती.

• ती उच्चशिक्षित, विद्वान, फारसी साहित्याची गाढ अभ्यासक आणि कुशल वास्तुविशारद होती. तिने दिल्लीतील सुप्रसिद्ध चांदणी चौक आणि जामा मशिदीची रचना करण्यात महत्त्वाचे योगदान दिले होते.

• (d) झेबू निस्सा - (i) सुलेखनात तरबेज (Expert in Calligraphy):

• झेब-उन-निसा ही सम्राट औरंगजेबाची ज्येष्ठ कन्या होती. ती कुराण, गणित, खगोलशास्त्र आणि साहित्यात पारंगत होती.

• ती सुलेखनात (Calligraphy) अत्यंत तरबेज होती आणि तिने स्वतः एक समृद्ध ग्रंथालय (बायतुल्लूम) उभारले होते. ती सुद्धा 'मखफी' टोपणनावाने कविता लिहीत असे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

मुघल काळातील विदुषी स्त्रियांवरील प्रश्न:

१. 'हुमायूननामा' ची लेखिका - गुलबदन बेगम (बाबरची मुलगी).

२. दिल्लीच्या 'चांदणी चौक'ची रूपरेषा - जहाँआरा बेगम (शाहजहानची मुलगी).

३. फारसी सुलेखनात निपुण व कवी - झेब-उन-निसा (औरंगजेबाची मुलगी).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is (a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i) (Option 3).

Detailed Historical Analysis of Mughal Royal Women:

• (a) Gulbadan Begam - (iii) Humayunnamah:

• Gulbadan Begam was the daughter of Emperor Babur and the half-sister of Emperor Humayun.

• Commissioned by her nephew Emperor Akbar, she authored 'Humayunnamah' in Persian, offering rare domestic insights into the early Mughal household and state affairs.

• (b) Salima Sultana - (iv) Wrote poems in Persian:

• Salima Sultana Begam was a granddaughter of Babur and one of Akbar's senior queens. She was renowned for her refined literary taste, intellect, and authored beautiful Persian verses under the pen name 'Makhfi' (The Concealed One).

• (c) Jahanara Begam - (ii) Highly educated and well read in Persian:

• The eldest daughter of Emperor Shah Jahan and Mumtaz Mahal, Jahanara held the prestigious title of *Padshah Begum*.

• Highly accomplished in Persian literature, philosophy, and architectural design, she designed the iconic Chandni Chowk commercial square and parts of the Jama Masjid complex in Shahjahanabad (Delhi).

• (d) Zeb-un-Nisa - (i) Expert in Calligraphy:

• Zeb-un-Nisa was the eldest daughter of Emperor Aurangzeb. An accomplished scholar in Arabic, Persian, philosophy, and mathematics, she was celebrated as an expert calligrapher (*Khushnawis*) who maintained an extensive personal library.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Notable contributions of prominent Mughal women:

1. Author of *Humayunnamah* - Gulbadan Begam.

2. Designer of Chandni Chowk - Jahanara Begam.

3. Master calligrapher and scholar - Zeb-un-Nisa.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) (a) - (iii), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iv) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) (a) - (ii), (b) - (i), (c) - (iv), (d) - (iii) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) (a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i)** (पर्याय ३) आहे.

✗ पर्याय (4) (a) - (iv), (b) - (iii), (c) - (i), (d) - (ii) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i)' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन