🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2019 MEDIUM

खालील सामना करा: a. राजगोपालाचारी ।. केंद्रीय विधानसभेचे अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले. b. मदन मोहन मालवीय आणि लाला लाजपत राय II. स्वत: हरीजनांच्या उन्नतीसारख्या विधायक कार्यक्रमांमध्ये व्यस्त ठेवले. c. विठ्ठलभाई पटेल III. कलकत्ताचे महापौर म्हणून निवडले गेले. d. सीआर दास IV. स्वराज्यवाद्यांवर टीका केली.

EN Match the following: a. Rajgopalachari I. Was elected as the President of the Central Legislative Assembly. b. Madan Mohan Malviya and Lala Lajpat Rai II. Kept himself busy with constructive programmes such as upliftment of Harijans. c. Vithalbhai Patel III. Was elected Mayor of Calcutta. d. C.R. Das IV. Criticized the swarajists.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
a - II, b - IV, c - I, d - III
B
a - I, b - II, c - III, d - IV
C
a - IV, b - III, c - II, d - I
D
a - III, b - I, c - IV, d - II
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (a - II, b - IV, c - I, d - III)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

असहकार आंदोलनानंतर (१९२२-२३) काँग्रेसमध्ये दोन गट पडले: 'स्वराज्यवादी' (Pro-Changers) आणि 'नाफेरवादी' (No-Changers).

• a. सी. राजगोपालाचारी (II. विधायक कार्यक्रमांमध्ये स्वतःला व्यस्त ठेवले):
• राजाजी हे कट्टर 'नाफेरवादी' (No-Changer) होते. त्यांनी कायदेमंडळ प्रवेशाला विरोध केला आणि तमिळनाडूतील तिरुचेंगोडे येथे आश्रम स्थापन करून खादी, अस्पृश्यता निवारण आणि हरिजन उद्धार यांसारख्या गांधीजींच्या विधायक कार्यात स्वतःला वाहून घेतले.
• b. मदन मोहन मालवीय आणि लाला लजपत राय (IV. स्वराज्यवाद्यांवर टीका केली):
• त्यांनी सुरुवातीला स्वराज्य पक्षात प्रवेश केला, परंतु नंतर मोतीलाल नेहरूंच्या 'अडवणूकवादी' धोरणावर टीका केली आणि 'प्रतिसादात्मक सहकार्य' (Responsive Cooperation) स्वीकारून स्वतंत्र 'नॅशनलिस्ट पार्टी' स्थापन केली.
• c. विठ्ठलभाई पटेल (I. केंद्रीय विधानसभेचे अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले):
• स्वराज्य पक्षाचे ज्येष्ठ नेते विठ्ठलभाई पटेल हे ऑगस्ट १९२५ मध्ये केंद्रीय विधानसभेचे (Central Legislative Assembly) पहिले भारतीय अध्यक्ष (Speaker) म्हणून निवडून आले.
• d. सी. आर. दास (III. कलकत्ताचे महापौर म्हणून निवडले गेले):
• चित्तरंजन दास (स्वराज्य पक्षाचे अध्यक्ष) हे १९२४ मध्ये कलकत्ता महानगरपालिकेचे पहिले भारतीय महापौर म्हणून निवडून आले, तर सुभाषचंद्र बोस हे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) बनले.

त्यामुळे योग्य जुळणी: a - II, b - IV, c - I, d - III (पर्याय १).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

स्वराज्य पक्ष (स्थापना: १ जानेवारी १९२३):

• संस्थापक: चित्तरंजन दास (अध्यक्ष) आणि मोतीलाल नेहरू (सचिव).
• उद्दिष्ट: कायदेमंडळात प्रवेश करून सरकारच्या कामात आतून अडथळे निर्माण करणे ('End or Mend the Councils').
• विठ्ठलभाई पटेल यांनी १९२५ मध्ये ऐतिहासिक विजय मिळवत सेंट्रल लेजिस्लेटिव्ह असेंब्लीचे अध्यक्षपद भूषवले.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (a - II, b - IV, c - I, d - III)

Detailed Explanation:

Following the suspension of the Non-Cooperation Movement in 1922, Congress divided into 'Swarajists' (Pro-Changers) and 'No-Changers':

• a. C. Rajagopalachari $\rightarrow$ II. Constructive work:
• As a staunch 'No-Changer' committed to Gandhian constructive program, Rajaji opposed council entry and immersed himself in khadi propagation, anti-untouchability, and upliftment of Harijans in Tamil Nadu.
• b. Madan Mohan Malaviya and Lala Lajpat Rai $\rightarrow$ IV. Criticized the Swarajists:
• They broke ranks with Motilal Nehru's obstructionist Swarajist faction, criticized their secular-obstructionist stance, and formed the Independent/Nationalist Party advocating 'Responsive Cooperation'.
• c. Vithalbhai Patel $\rightarrow$ I. President of Central Legislative Assembly:
• In August 1925, senior Swarajist leader Vithalbhai Patel made history by being elected the first Indian President (Speaker) of the Central Legislative Assembly.
• d. C. R. Das $\rightarrow$ III. Mayor of Calcutta:
• Deshbandhu Chittaranjan Das was elected the first Mayor of Calcutta Corporation in 1924 under the new municipal act, appointing Subhas Chandra Bose as Chief Executive Officer.

Correct matching: a - II, b - IV, c - I, d - III (Option 1).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Key Facts on the Swaraj Party:

1. Founded on 1 January 1923 by C. R. Das (President) and Motilal Nehru (Secretary).
2. Major legislative milestone: Election of Vithalbhai Patel as Assembly Speaker in August 1925.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) a - II, b - IV, c - I, d - III (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ (a - II, b - IV, c - I, d - III)**
⚠️ पर्याय (2) a - I, b - II, c - III, d - IV (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) a - IV, b - III, c - II, d - I (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) a - III, b - I, c - IV, d - II (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →