भारतीय दूरसंवेदन उपग्रहातील ऊर्जा ग्रहण करणारे संवेदक असणारे ध्रुवीय सूर्यानुगामी उपग्रह हे साधारण या उंचीवर फिरतात.
EN
Polar Sun-synchronous satellites carrying energy-receiving sensors in the Indian Remote Sensing system generally revolve at this altitude:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (700 - 900 कि.मी.)
स्पष्टीकरण:
•
ध्रुवीय सूर्यानुगामी कक्षा (Polar Sun-Synchronous Orbit - SSO):
•
पृथ्वी निरीक्षण आणि सुदूरसंवेदनासाठी वापरले जाणारे भारतीय रिमोट सेन्सिंग उपग्रह (IRS मालिका, कार्टोसॅट, रिसोर्सेसॅट इ.) हे सामान्यतः ७०० ते ९०० किलोमीटर (700 - 900 km) उंचीच्या निम्न भू-कक्षेत (Low Earth Orbit - LEO) पृथ्वीभोवती परिभ्रमण करतात.
•
उदाहरणे:
•
IRS-1A / 1B: ~९०४ किमी उंची.
•
रिसोर्सेसॅट-१ आणि २: ~८१७ किमी उंची.
•
कार्टोसॅट मालिका: ~६३० ते ८२० किमी उंची.
•
सूर्यानुगामी कक्षेचे महत्त्व: उपग्रह जेव्हा जेव्हा एखाद्या प्रदेशावरून जातो, तेव्हा त्या प्रदेशावर स्थानिक सूर्यवेळ (Local Solar Time) आणि सूर्यकिरणांचा कोन (Sun angle / illumination) समान राहतो, ज्यामुळे दोन वेगवेगळ्या दिवसांच्या प्रतिमांची अचूक तुलना करणे शक्य होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
उपग्रह कक्षांची उंची:
•
निम्न भू-कक्षा (LEO / Polar Remote Sensing): ५०० ते ९०० किमी (IRS उपग्रह).
•
मध्यम भू-कक्षा (MEO / GPS / Navigation): २०,००० ते २४,००० किमी.
•
भूस्थिर कक्षा (Geostationary / GEO / INSAT): ३६,००० किमी (३५,७८६ किमी).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (700 - 900 km)
Explanation:
•
Sun-Synchronous Polar Orbits (SSO):
•
Earth observation and Indian Remote Sensing (IRS) satellites (such as IRS-1A/1B, Resourcesat, and Cartosat series) operate in low Earth polar sun-synchronous orbits at an altitude range of 700 to 900 kilometers.
•
Operational IRS satellite altitudes:
•
IRS-1A / 1B: ~904 km
•
Resourcesat-1 / 2: ~817 km
•
Cartosat-1 / 2: ~630 to 800 km.
•
Significance of Sun-Synchronous Orbit: The orbital plane precesses at the same rate as the Earth's movement around the Sun (~1° per day). As a result, the satellite passes over any given geographic latitude at the exact same local solar time, ensuring uniform sun illumination conditions across repetitive imaging dates.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Satellite Orbital Altitudes:
•
Earth Observation / Polar SSO (IRS): 700 – 900 km
•
Navigation (GPS / NavIC): 20,000 – 36,000 km
•
Geostationary Orbit (INSAT / GSAT): ~36,000 km (35,786 km).