अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त अ, ब आणि क
स्पष्टीकरण:
•
घटनास्थळ पंचनामा (Spot Panchanama / Scene of Crime Panchanama): फौजदारी गुन्ह्याच्या तपासात घटनास्थळाची प्रत्यक्ष स्थिती नोंदवण्यासाठी पंचांसमक्ष घटनास्थळ पंचनामा तयार केला जातो. महाराष्ट्र पोलीस मॅन्युअल आणि फौजदारी प्रक्रिया संहितेनुसार पंचनाम्यात खालील बाबींचा समावेश असणे कायदेशीरदृष्ट्या अनिवार्य आहे:
•
विधान (अ) बरोबर: घटना घडलेली अचूक जागा (चौसीमांसह) आणि ज्याच्या अधिकारक्षेत्रात ती जागा येते त्या पोलीस ठाण्याचे नाव (Police Station Name) व गुन्हा क्रमांक नोंदवणे आवश्यक असते.
•
विधान (ब) बरोबर: दोन्ही स्वतंत्र पंचसाक्षीदारांची पूर्ण नावे, वय, पत्ता, व्यवसाय तसेच तपास करणाऱ्या अंमलदाराचे (IO) नाव व हुद्दा नमूद करणे बंधनकारक असते.
•
विधान (क) बरोबर: पंचनामा कधी सुरू झाला व कधी संपला याची अचूक वेळ आणि तारीख नोंदवणे आवश्यक असते, ज्यामुळे पंच प्रत्यक्ष उपस्थित होते हे सिद्ध होते.
•
विधान (ड) चूक: पंचनाम्यात घटनास्थळाचे अंतर हे स्थानिक पोलीस ठाण्यापासून (Police Station) किती अंतरावर व कोणत्या दिशेला आहे हे नोंदवले जाते; मुख्यालयापासून (Police Headquarters) नव्हे.
•
म्हणून फक्त विधाने अ, ब आणि क बरोबर आहेत.
📌 MPSC परीक्षा टीप: घटनास्थळ पंचनाम्यामध्ये घटनास्थळाचे अंतर व दिशा हे संबंधित पोलीस ठाण्यापासून (Police Station) मोजले जाते, पोलीस मुख्यालयापासून (HQ) नव्हे. पंचांची पूर्ण माहिती आणि पंचनाम्याची सुरूवात व समाप्तीची वेळ नोंदवणे अनिवार्य असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only a, b, and c
Explanation:
•
Spot Panchanama (Scene of Crime Panchanama): Under criminal investigation procedural laws and Police Manual guidelines, documenting the scene of crime with independent panchas requires strict adherence to legal formalities:
•
Statement (a) is correct: The exact physical location with geographical boundaries and the name of the jurisdictional Police Station and FIR/crime number must be recorded.
•
Statement (b) is correct: Full names, ages, occupations, residential addresses of both independent panchas along with identity and designation of the Investigating Officer (IO) must be detailed.
•
Statement (c) is correct: Exact starting time and concluding time along with the date of the panchanama are mandatory to establish the physical presence and contemporaneous nature of the inspection.
•
Statement (d) is incorrect: The panchanama records the direction and distance from the jurisdictional local Police Station, NOT from the distant Police Headquarters (पोलीस मुख्यालय).
•
Therefore, only statements a, b, and c are correct.
📌 MPSC Exam Tip: A spot panchanama records the distance and direction of the crime scene from the jurisdictional Police Station, not the Police Headquarters. Recording the panchas' particulars and start/concluding times is legally mandatory.
