अणुभट्टी मध्ये होणारी उर्जा निर्मिती ............ यामुळे होते.
EN
Power generation in a nuclear reactor is due to .............
योग्य उत्तर: पर्याय २ (केंद्रकीय विखंडन / Nuclear fission)
स्पष्टीकरण:
१.
अणुभट्टीतील ऊर्जा निर्मिती (Nuclear Power Generation): अणुभट्टीमध्ये (Nuclear Reactor) ऊर्जा निर्मिती ही नियंत्रित केंद्रकीय विखंडन (Controlled Nuclear Fission) अभिक्रियेवर आधारित असते.
२.
प्रक्रिया: जेव्हा मंद गतीचा औष्णिक न्यूट्रॉन युरेनियम-२३५ ($^{235}U$) च्या जड केंद्रकावर आदळतो, तेव्हा त्याचे विखंडन होऊन बेरियम आणि क्रिप्टॉन ही हलकी केंद्रके तयार होतात, ३ नवीन न्यूट्रॉन्स बाहेर पडतात आणि प्रचंड ऊर्जा निर्माण होते:
$$^{235}_{92}U + ^1_0n \to ^{141}_{56}Ba + ^{92}_{36}Kr + 3 ^1_0n + \text{ऊर्जा}\ (\approx 200\text{ MeV})$$
३.
या ऊर्जेचा वापर करून पाणी उकळले जाते आणि वाफेच्या साहाय्याने टर्बाइन फिरवून वीज तयार केली जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अणुभट्टी: नियंत्रित केंद्रकीय विखंडन (Fission)
•
अणुबॉम्ब: अनियंत्रित केंद्रकीय विखंडन
•
हायड्रोजन बॉम्ब / सूर्य: केंद्रकीय संमीलन (Fusion).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Nuclear fission)
Explanation:
1.
Nuclear Power Generation: Commercial nuclear power reactors generate electricity through controlled nuclear fission chain reactions.
2.
Process: When a fissile nucleus (such as Uranium-235 or Plutonium-239) captures a thermal neutron, it splits into two intermediate-mass fission fragments, releasing 2 to 3 neutrons and approximately $200\text{ MeV}$ of thermal energy per fission event:
$$^{235}_{92}U + ^1_0n \to ^{141}_{56}Ba + ^{92}_{36}Kr + 3^1_0n + \text{Energy}$$
3.
The released heat generates steam to spin turbogenerators.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Nuclear power plants generate electricity via controlled nuclear fission.