"सार्वजनिक स्वरूपाच्या हिंदू धार्मिक संस्था हिंदूंच्या सर्व वर्गांसाठी व घटकांसाठी खुल्या करण्याची तरतूद करण्याचा अधिकार राज्याला असेल", अशी तरतूद संविधानाच्या कोणत्या कलमात नमूद आहे?
EN
"Providing for social welfare and reform or the throwing open of Hindu religious institutions of a public character to all classes and sections of Hindus", is provided under which Article of the Constitution?
योग्य उत्तर पर्याय (१) 'कलम २५(२)(b)' (किंवा व्यापकपणे कलम २५) आहे.
विश्लेषण:
१.
संविधानाचे कलम २५ हे सद्सद्विवेकबुद्धीचे स्वातंत्र्य आणि धर्माचे मुक्त प्रकटीकरण, आचरण व प्रसार करण्याची हमी देते.
२.
कलम २५(२)(b) अन्वये राज्याला सामाजिक कल्याण आणि सुधारणा घडवून आणण्यासाठी किंवा सार्वजनिक स्वरूपाच्या हिंदू धार्मिक संस्था हिंदूंच्या सर्व घटकांसाठी व वर्गांसाठी खुल्या करण्याकरिता कायदा करण्याचे अधिकार आहेत.
३.
कलम २५ च्या स्पष्टीकरण २ नुसार 'हिंदू' या संज्ञेमध्ये शीख, जैन आणि बौद्ध धर्मीयांचाही समावेश होतो.
इतर पर्यायांचे स्पष्टीकरण:
•
कलम २६: धार्मिक व्यवहारांचे व्यवस्थापन करण्याचे स्वातंत्र्य देते.
•
कलम २७: कोणत्याही विशिष्ट धर्माच्या संवर्धनासाठी कर देण्यापासून मुक्ती देते.
•
कलम २८: विशिष्ट शैक्षणिक संस्थांमध्ये धार्मिक शिक्षण अथवा धार्मिक उपासनांना उपस्थित राहण्याबाबत स्वातंत्र्य देते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम २५ हे वैयक्तिक धर्मस्वातंत्र्याशी संबंधित आहे, तर कलम २६ हे धार्मिक संप्रदायांच्या सामूहिक हक्कांशी संबंधित आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) 'Article 25(2)(b)' (or broadly Article 25).
Analysis:
1.
Article 25 guarantees freedom of conscience and free profession, practice, and propagation of religion.
2.
Under Article 25(2)(b), the State is empowered to make laws providing for social welfare and reform, or throwing open Hindu religious institutions of a public character to all classes and sections of Hindus.
3.
Explanation II of Article 25 explicitly clarifies that the reference to Hindus shall be construed as including a reference to persons professing the Sikh, Jaina, or Buddhist religion.
Distractor Analysis:
•
Article 26: Freedom to manage religious affairs (collective rights of religious denominations).
•
Article 27: Freedom as to payment of taxes for promotion of any particular religion.
•
Article 28: Freedom as to attendance at religious instruction or religious worship in certain educational institutions.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 25 guarantees individual religious freedom, whereas Article 26 guarantees rights to religious denominations or sections thereof.