मानवी शरीराला संरचनात्मक आधार देणारी, शरीराचा सांगाडा बनवणारी आणि कॅल्शियमचा साठा करणारी आपली **हाडे (अस्थी / Bones)** हे खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या ऊतीचे उदाहरण आहे?
EN
Providing mechanical structural support, constituting the skeleton, and storing minerals like calcium, our **bones** are a specialized anatomical example of which type of tissue?
योग्य उत्तर संयोजी ऊती (Connective tissue) आहे.
मुख्य विश्लेषण:
•
अस्थी (Bones): ही मानवी शरीरातील अत्यंत कठीण, दृढ आणि खनिजयुक्त अशी सांगाडा संयोजी ऊती (Skeletal Connective Tissue) आहे.
•
रचना: अस्थींचा आधारक (Matrix) हा ऑसीन (Ossein) नावाच्या सेंद्रिय प्रथिनाने आणि प्रामुख्याने कॅल्शियम फॉस्फेट (हायड्रॉक्सिएपॅटाइट - $Ca_{10}(PO_4)_6(OH)_2$) व कॅल्शियम कार्बोनेटच्या अजैविक क्षारांनी बनलेला असतो.
•
अस्थींमध्ये तीन प्रकारच्या पेशी आढळतात:
१.
ऑस्टिओब्लास्ट्स (Osteoblasts): नवीन अस्थी ऊती तयार करणाऱ्या पेशी.
२.
ऑस्टिओसाइट्स (Osteocytes): परिपक्व हाडांच्या पेशी (लॅक्युनेमध्ये वसलेल्या).
३.
ऑस्टिओक्लास्ट्स (Osteoclasts): जुन्या हाडांचे विघटन/शमन करणाऱ्या पेशी.
•
सस्तन प्राण्यांच्या हाडांचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे त्यामध्ये हॅव्हर्सियन संस्था (Haversian system / Osteon) असते.
पर्याय विश्लेषण:
•
पर्याय १ आणि २: वनस्पती ऊतींचे प्रकार आहेत.
•
पर्याय ३: आवरण घालणारी उपत्वचा आहे.
•
पर्याय ४ (संयोजी ऊती): योग्य उत्तर.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संयोजी ऊतींचे प्रकार तोंडपाठ ठेवा:
•
सैल संयोजी ऊती: ॲरिओलर, ॲडिपोज (चरबी)
•
दाट संयोजी ऊती: कंडरा (Tendon - स्नायूला हाडाशी जोडतो), अस्थिबंध (Ligament - हाडाला हाडाशी जोडतो)
•
सांगाडा संयोजी ऊती: हाडे (Bones) आणि कास्थी (Cartilage)
•
द्रव संयोजी ऊती: रक्त आणि लसिका!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Connective tissue.
Key Analysis:
•
Bone (Osseous tissue): A highly specialized, rigid, mineralized form of skeletal connective tissue.
•
Composed of an organic collagenous protein matrix called ossein impregnated heavily with inorganic crystalline mineral salts, primarily calcium hydroxyapatite [$Ca_{10}(PO_4)_6(OH)_2$] and calcium carbonate.
•
Three Distinct Bone Cells:
1.
Osteoblasts: Bone-forming cells synthesizing organic matrix.
2.
Osteocytes: Mature bone cells residing within lacunar cavities maintaining bone homeostasis.
3.
Osteoclasts: Multinucleated bone-resorbing cells derived from monocyte lineage.
•
Mammalian compact bone is uniquely characterized by longitudinal cylindrical structural units called Haversian Systems (Osteons).
Distractor Analysis:
•
Options 1 & 2: Fundamental botanical tissue categories.
•
Option 3: Superficial epithelial barrier.
•
Option 4 (Connective tissue): Correct answer.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
High-yield connective tissue linkages for MPSC:
•
Tendon (कंडरा): Dense regular connective tissue connecting Muscle to Bone (M-T-B).
•
Ligament (अस्थिबंध): Dense elastic connective tissue connecting Bone to Bone (B-L-B).
•
Both Bone and Cartilage are Skeletal Connective Tissues!