🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2020 CSAT Paper-II 2020 MEDIUM

संजय, अशोक आणि केतन यांनी 1 ∶ 3 ∶ 5 या गुणोत्तरात गुंतवणूक करुन एक व्यवसाय सुरु केला. 4 महिन्यानंतर संजयने त्याची गुंतवणूक पूर्वीपेक्षा दुप्पट केली. अशोक तसेच केतन यांनी त्यांची गुंतवणूक पूर्वीपेक्षा अर्धी केली. वर्षअखेर त्यांच्या नफ्याचे गुणोत्तर किती असेल?

EN Sanjay, Ashok and Ketan started a business with their investment in the ratio 1 ∶ 3 ∶ 5. After 4 months, Sanjay invested the same amounts as before and Ashok as well as Ketan withdrew half of their investment. What is the ratio of their profits at the end of the year?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
4 ∶ 3 ∶ 5
B
6 ∶ 5 ∶ 10
C
5 ∶ 6 ∶ 10
D
10 ∶ 5 ∶ 6
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ३ [5 ∶ 6 ∶ 10] आहे.


भांडवल व कालावधी (Partnership) सूत्रानुसार गणना :

नफ्याचे गुणोत्तर = (भांडवल $ imes$ महिने) यांचे गुणोत्तर.

संजय, अशोक व केतन यांची सुरुवातीची गुंतवणूक अनुक्रमे $x$, $3x$, आणि $5x$ मानू.

एकूण कालावधी = 1 वर्ष = 12 महिने. पहिल्या 4 महिन्यांनंतर बदल होतो (उर्वरित कालावधी = $12 - 4 = 8$ महिने) :

  1. संजयचे भांडवल-महिने :

    • पहिले 4 महिने : गुंतवणूक $= x$
    • पुढील 8 महिने : पूर्वीइतकीच रक्कम आणखी गुंतवली, म्हणजेच दुप्पट झाली $= 2x$
    • संजय = $(x imes 4) + (2x imes 8) = 4x + 16x = \mathbf{20x}$

  2. अशोकचे भांडवल-महिने :

    • पहिले 4 महिने : गुंतवणूक $= 3x$
    • पुढील 8 महिने : गुंतवणूक अर्धी केली $= rac{3x}{2} = 1.5x$
    • अशोक = $(3x imes 4) + \left( rac{3x}{2} imes 8

      ight) = 12x + 12x = \mathbf{24x}$

  3. केतनचे भांडवल-महिने :

    • पहिले 4 महिने : गुंतवणूक $= 5x$
    • पुढील 8 महिने : गुंतवणूक अर्धी केली $= rac{5x}{2} = 2.5x$
    • केतन = $(5x imes 4) + \left( rac{5x}{2} imes 8

      ight) = 20x + 20x = \mathbf{40x}$

नफ्याचे गुणोत्तर :

$$ext{संजय} : ext{अशोक} : ext{केतन} = 20x : 24x : 40x$$

प्रत्येक पदाला $4x$ ने भागल्यास :

$$ rac{20}{4} : rac{24}{4} : rac{40}{4} = \mathbf{5 : 6 : 10}$$

म्हणून, वर्षअखेर त्यांच्या नफ्याचे गुणोत्तर 5 ∶ 6 ∶ 10 असेल.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भागीदारी गणितांमध्ये (Partnership problems), जेव्हा वर्षाच्या मध्यात गुंतवणूक वाढवली किंवा काढली जाते, तेव्हा एकूण महिने-भांडवल (Capital $ imes$ Months) काढून गुणोत्तर काढल्यास त्रुटी राहत नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 3 [5 ∶ 6 ∶ 10].


Partnership Profit Sharing Calculation:

Profit share is directly proportional to the product of Investment and Time ($P \propto I imes T$).

Let the initial investments of Sanjay, Ashok, and Ketan be $x$, $3x$, and $5x$ respectively.

Total duration = 12 months. The change occurs after 4 months (leaving 8 months remaining):

  1. Sanjay's Effective Investment:

    • First 4 months: $x imes 4 = 4x$
    • Remaining 8 months: Doubles investment to $2x \implies 2x imes 8 = 16x$
    • Total = $4x + 16x = \mathbf{20x}$

  2. Ashok's Effective Investment:

    • First 4 months: $3x imes 4 = 12x$
    • Remaining 8 months: Withdraws half $\implies rac{3x}{2} imes 8 = 12x$
    • Total = $12x + 12x = \mathbf{24x}$

  3. Ketan's Effective Investment:

    • First 4 months: $5x imes 4 = 20x$
    • Remaining 8 months: Withdraws half $\implies rac{5x}{2} imes 8 = 20x$
    • Total = $20x + 20x = \mathbf{40x}$

Ratio of Profits:

$$ext{Sanjay} : ext{Ashok} : ext{Ketan} = 20x : 24x : 40x$$

Dividing by $4x$:

$$= \mathbf{5 : 6 : 10}$$

Thus, their profit-sharing ratio at the end of the year is 5 ∶ 6 ∶ 10.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

When investments change partway through the term, compute equivalent 1-month capital sums: $\sum (I_i imes t_i)$ for each partner, then reduce the ratio to simplest form.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 4 ∶ 3 ∶ 5 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 6 ∶ 5 ∶ 10 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) 5 ∶ 6 ∶ 10 (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय ३ [5 ∶ 6 ∶ 10] आहे.
✗ पर्याय (4) 10 ∶ 5 ∶ 6 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →