🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2018 CSAT Paper-II 2018 MEDIUM

A व B या दोन राशींतील संबंधाचे वर्णन करणारा उचित पर्याय निवडा : लालू आणि जॉन हे रस्ता शर्यतीच्या स्पर्धेत धावत आहेत. लालू २ तासात ३/४ शर्यत पूर्ण करतो. लालूला ९/१० शर्यत पूर्ण करायला लागणाऱ्या वेळेच्या ५/८ वेळेत जॉन २/३ शर्यत पूर्ण करतो. राशी Aराशी B लालूचा वेगजॉनचा वेग

Q: हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

Q: 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी?

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

Q: MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

EN Select the appropriate option that describes the relation between quantities A and B : Lalu and John are competing in a road race. Lalu completes 3/4^th of the race in 2 hours. John completes 2/3^rd of the race in 5/8^th of the time which Lalu takes to complete 9/10^th of the race. Quantity AQuantity B Lalu's SpeedJohn's Speed

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दोन्ही राशी समान आहेत

Both the quantities are equal

राशी A लहान आहे

Quantity A is smaller

राशी B लहान आहे

Quantity B is smaller

राशींतील संबंध निश्चित करण्याच्या दृष्टीने माहिती पुरेशी नाही

Information is insufficient for determining the relation

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) म्हणजेच राशी A लहान आहे आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण :

समजा शर्यतीचे एकूण अंतर = $D$.

लालूचा वेग (राशी A):

लालू २ तासांत $rac{3}{4}D$ अंतर धावतो.

$$ ext{लालूचा वेग } (v_L) = rac{rac{3}{4}D}{2} = rac{3}{8}D = 0.375 D ext{ प्रति तास}$$

लालूला $rac{9}{10}D$ अंतरासाठी लागणारा वेळ:

$$ ext{वेळ} = rac{ ext{अंतर}}{ ext{वेग}} = rac{rac{9}{10}D}{rac{3}{8}D} = rac{9}{10} imes rac{8}{3} = rac{72}{30} = 2.4 ext{ तास}$$

जॉनचा वेळ आणि वेग (राशी B):

जॉनला लागणारा वेळ = लालूला लागणाऱ्या वेळेच्या $rac{5}{8}$ पट:

$$ ext{जॉनचा वेळ } (t_J) = rac{5}{8} imes 2.4 = 1.5 ext{ तास}$$

जॉन १.५ तासांत $rac{2}{3}D$ अंतर धावतो:

$$ ext{जॉनचा वेग } (v_J) = rac{rac{2}{3}D}{1.5} = rac{rac{2}{3}D}{rac{3}{2}} = rac{4}{9}D pprox 0.444 D ext{ प्रति तास}$$

राशी A आणि राशी B ची तुलना:

राशी A (लालूचा वेग) = $0.375 D$

राशी B (जॉनचा वेग) = $0.444 D$

येथे $0.375 D < 0.444 D$ असल्याने, राशी A ही राशी B पेक्षा लहान आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अपूर्णांकांची तुलना करताना $rac{3}{8}$ (०.३७५) आणि $rac{4}{9}$ (०.४४४) च्या दशांश मूल्यांची तुलना करून त्वरीत निर्णय घ्यावा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) i.e. Quantity A is smaller.

Detailed Explanation:

Let total race distance be $D$.

Quantity A (Lalu's Speed):

Lalu covers $rac{3}{4}D$ in 2 hours:

$$v_L = rac{3/4 D}{2} = rac{3}{8}D = 0.375 D ext{ per hour}$$

Time Lalu takes to run $rac{9}{10}D$:

$$t = rac{9/10 D}{3/8 D} = rac{9}{10} imes rac{8}{3} = 2.4 ext{ hours}$$

Quantity B (John's Speed):

John takes $rac{5}{8}$ of this time:

$$t_J = rac{5}{8} imes 2.4 = 1.5 ext{ hours}$$

John covers $rac{2}{3}D$ in 1.5 hours:

$$v_J = rac{2/3 D}{3/2} = rac{4}{9}D pprox 0.444 D ext{ per hour}$$

Comparing Quantities:

Quantity A = $0.375 D$; Quantity B = $0.444 D$.

Since $0.375 D < 0.444 D$, Quantity A is strictly smaller than Quantity B.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Convert the fractional speed coefficients to decimals ($rac{3}{8} = 0.375$ vs $rac{4}{9} pprox 0.444$) for an instantaneous comparison.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) दोन्ही राशी समान आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) राशी A लहान आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय (२) म्हणजेच राशी A लहान आहे आहे.

⚠️ पर्याय (3) राशी B लहान आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) राशींतील संबंध निश्चित करण्याच्या दृष्टीने माहिती पुरेशी नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT-२)

quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'राशी A लहान आहे' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

सविस्तर स्पष्टीकरण :

Detailed Explanation:

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन