🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2019 CSAT Paper-II 2019 MEDIUM

प्र. 57. पुढील विधानांचे परीक्षण करा : अ. ऊर्जेच्या विविध स्वरूपांच्या निर्मितीसाठी मोठ्या प्रमाणात जिवाश्म इंधनांची गरज असते. ब. अणु विखंडन वा विलिनीकरण प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणात ऊर्जेचे उत्पादन करते. क. जैव इंधनांचा वापर करत नसल्याने अणुऊर्जा मोठ्या प्रमाणात प्रदूषण कमी करते. ड. काटेकोरपणे व्यवस्थापन करून अणुकचऱ्याची समस्या सुटू शकते. पुढील पर्यायांमधून वरील विधानांवर आधारलेले सर्वात उचित अनुमान निवडा.

EN Q. 57. Examine the following statements : a. Production of various forms of energy requires bio-fossil fuels in large quantities. b. Atomic fission or fusion processes produce large amount of energy. c. Atomic energy reduces pollution remarkably as it doesn’t use bio-fossil fuels. d. Problem of atomic waste can be managed tactfully. Select the option that is most appropriate inference based on above statements.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

जैवइंधने वापरून निर्माण केलेली ऊर्जा विविध स्वरूपाच्या प्रदूषणांत भर टाकते.

Energy produced using bio-fuels contribute towards pollution of various types.

जैवइंधनांची गरज नसल्यामुळे अणुऊर्जा हा चांगला पर्याय आहे.

Atomic energy is the better option as it doesn’t require bio-fuels.

काटेकोर कचरा व्यवस्थापन करता येत असल्यामुळे प्रदूषण समस्या तसेच जैवइंधनांचा वापर टाळून मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा मिळवण्याचा अणुऊर्जा हा चांगला पर्याय आहे.

Since waste can be managed tactfully, atomic energy is a better option to produce energy by avoiding aggravation of pollution and consumption of biofuels.

जैवाश्म इंधनांचा दुष्काळ तसेच ऊर्जेची कमतरता यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात अणुऊर्जा निर्मिती करण्याला अन्य पर्याय नाही.

There is no better way other than producing atomic energy in large quantities for managing scarcity of fossil fuels and shortage of energy.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण :

योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.

विधानांचे एकत्रित तार्किक संश्लेषण (Logical Synthesis) :
- विधाने अ, ब, क आणि ड या चारही गृहितकांचा एकत्रित विचार केल्यास:
  1. अणूऊर्जा मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा निर्माण करते (विधान ब).
  2. अणूऊर्जेमुळे प्रदूषण कमी होते कारण ती जीवाश्म इंधने वापरत नाही (विधान क व अ).
  3. अणूऊर्जेचा मुख्य आक्षेप (अणुकचरा) हा काटेकोर व्यवस्थापनाने सोडवता येतो (विधान ड).
- या सर्व घटकांचा परिपूर्ण आणि संतुलित निष्कर्ष पर्याय 3 मध्ये मांडला आहे: "काटेकोर कचरा व्यवस्थापन करता येत असल्यामुळे प्रदूषण समस्या तसेच जैवइंधनांचा वापर टाळून मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा मिळवण्याचा अणुऊर्जा हा चांगला पर्याय आहे."

इतर पर्याय अपूर्ण का आहेत?
- पर्याय 1 आणि 2 हे केवळ एकांगी आहेत आणि अणुकचरा व्यवस्थापनाचा (विधान ड) उल्लेख करत नाहीत.
- पर्याय 4 मध्ये 'अन्य पर्याय नाही' (no other way) असा टोकाचा (extreme) दावा केला आहे, जो दिलेल्या विधानांवरून सिद्ध होत नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

क्रिटिकल रिझनिंगमध्ये (अनुमान काढणे) सर्व विधानांचा समावेश करणारा आणि समतोल भाषा वापरणारा पर्याय नेहमी योग्य ठरतो; टोकाचे शब्द (उदा. 'कोणताच पर्याय नाही', 'केवळ') असणारे पर्याय सहसा चुकीचे असतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation :

The correct answer is Option 3.

Logical Synthesis of Premises :
- Statement a & c connect fossil fuels with pollution and note that atomic energy circumvents fossil fuel consumption.
- Statement b highlights high energy yield via fission/fusion.
- Statement d addresses and resolves the single major downside of atomic energy: nuclear waste can be tactfully managed.
- Synthesizing all four premises yields Option 3: Because radioactive waste can be tactfully managed, atomic energy offers a viable alternative to generate large-scale power while avoiding fossil fuel depletion and environmental pollution.

Why other options are flawed :
- Options 1 and 2 are narrow, ignoring premise (d) regarding waste management.
- Option 4 makes an unwarranted extreme claim ("there is no other way"), which is unsupported by the premises.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In critical reasoning inferences, select the comprehensive option that integrates all premises harmoniously without resorting to extreme categorical words like "only" or "no alternative".

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) जैवइंधने वापरून निर्माण केलेली ऊर्जा विविध स्वरूपाच्या प्रदूषणांत भर टाकते. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) जैवइंधनांची गरज नसल्यामुळे अणुऊर्जा हा चांगला पर्याय आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) काटेकोर कचरा व्यवस्थापन करता येत असल्यामुळे प्रदूषण समस्या तसेच जैवइंधनांचा वापर टाळून मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा मिळवण्याचा अणुऊर्जा हा चांगला पर्याय आहे. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.

✗ पर्याय (4) जैवाश्म इंधनांचा दुष्काळ तसेच ऊर्जेची कमतरता यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात अणुऊर्जा निर्मिती करण्याला अन्य पर्याय नाही. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT-२)

quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'काटेकोर कचरा व्यवस्थापन करता येत असल्यामुळे प्रदूषण समस्या तसेच जैवइंधनांचा वापर टाळून मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा मिळवण्याचा अणुऊर्जा हा चांगला पर्याय आहे.' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन