🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2015 CSAT Paper-II 2015 MEDIUM

प्रश्न 52. पुढील माहिती आणि त्यावर आधारित कृतिक्रम दिले आहेत. उचित कृतिक्रम दर्शवणारा पर्याय निवडा. माहिती : कृतिहीनतेमुळे गुंतागुंतीच्या चयापचय बदलांचा ओघ निर्माण होतो. न वापरलेल्या स्नायूंचा अपक्षय होतो, ते सहनशील रहात नाहीत त्यांची चरबीचे ज्वलन घडवण्याची क्षमता संपून ते आखडायला लागतात आणि मोठ्याप्रमाणात ग्लुकोजवर अवलंबून राहू लागतात. कृतिहीन स्नायूच्या पेशींतील मायटोकॉंड्रिया म्हणजे चरबीचे ज्वलन करणाऱ्या उर्जा थैल्या नाहीशा होऊ लागतात. हे स्नायू ते जे काही जरासे काम करतात त्यासाठी ते कार्बोहायड्रेटसवर अवलंबून राहू लागतात, परिणामी न जळलेले लिपिड जमा होऊ लागतात व रक्त खूप चरबीयुक्त होते. कृतिक्रम :
अ. लोकांनी जास्त प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्स असणारे अन्न खाणे थांबवायला हवे. ब. लोकांनी रक्तातील चरबीचा साठा कमी व्हावा, यासाठी चरबीयुक्त अन्नघटक खाणे टाळायला हवे. क.लोकांनी सुदृढ रहाण्यासाठी शरीराच्या सर्व स्नायूंना समाविष्ट करणाऱ्या कृती केल्या पाहिजेत.

EN Question 52. Read the information and course of action based on it. Choose the option(s) that indicate(s) appropriate course(s) of action. Information: Inactivity produces a complex cascade of metabolic changes. Unused muscles atrophy, and shift from endurance type muscle fibers, which can burn fat to fast-twitch fibers that rely more strongly on glucose. Inactive muscles lose mitochondria, power packs of the cell, which burn fat. With muscles relying more on carbohydrates for what little work they are doing, unburned lipids accumulate and blood becomes very fatty. Courses of action: a. People should stop eating food that contains large amount of carbohydrates. b. People should avoid food that contains fats for reducing accumulation of fats in blood. c. People should keep on doing activities that involve all muscles of the body for remaining healthy.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
सर्व तीन कृतिक्रम योग्य आहेत
All three courses of action
B
फक्त अ व ब हे कृतिक्रम योग्य आहेत
Only a and b follow
C
फक्त अ हा कृतिक्रम योग्य आहे
Only a follows
D
फक्त क हा कृतिक्रम योग्य आहे
Only c follows
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) फक्त क हा कृतिक्रम योग्य आहे.

तार्किक विश्लेषण (Course of Action):

  • दिलेली माहिती: शारीरिक निष्क्रियतेमुळे (inactivity) स्नायूंचा अपक्षय होतो, चरबी जाळण्याची क्षमता मंदावते, मायटोकॉन्ड्रिया नष्ट होतात आणि रक्त चरबीयुक्त होते. म्हणजेच समस्येचे मूळ कारण 'शारीरिक हालचालींचा आणि व्यायामाचा अभाव' हे आहे.
  • कृतिक्रमांचे मूल्यमापन:

    • कृतिक्रम अ: 'जास्त प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्स असणारे अन्न खाणे थांबवावे' - हा कृतिक्रम अयोग्य व टोकाचा आहे. कार्बोहायड्रेट्स हे शरीराला ऊर्जा देणारे अत्यावश्यक पोषक घटक आहेत; ते बंद करणे हा निष्क्रियतेवर उपाय नव्हे.
    • कृतिक्रम ब: 'चरबीयुक्त अन्नघटक खाणे टाळावे' - हाही एकांगी उपाय आहे. समस्येचे मूळ खाण्यामध्ये नसून स्नायू न वापरल्याने चरबीचे ज्वलन न होण्यात आहे.
    • कृतिक्रम क: 'सुदृढ राहण्यासाठी शरीराच्या सर्व स्नायूंना समाविष्ट करणाऱ्या कृती कराव्यात' - हा कृतिक्रम थेट मूळ कारणावर (शारीरिक निष्क्रियता) मात करणारा, व्यवहार्य आणि तार्किक उपाय आहे. स्नायू सक्रिय झाल्यास मायटोकॉन्ड्रिया पुन्हा सक्रिय होऊन चरबीचे ज्वलन सुरळीत होईल.

  • म्हणून केवळ कृतिक्रम क योग्य असल्याने पर्याय (४) फक्त क हा कृतिक्रम योग्य आहे हे अचूक उत्तर ठरते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

कृतिक्रमावर आधारित प्रश्नांमध्ये (Courses of Action) समस्येच्या मूळ कारणावर (Root Cause) थेट प्रहार करणारा आणि संतुलित असणारा उपायच निवडावा; टोकाचे निर्बंध बाद करावेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Only c follows.

Logical Evaluation of Courses of Action:

  • Problem Identified in Passage: Physical inactivity triggers muscle atrophy, loss of fat-burning mitochondria, and reliance on glucose, leading to unburned lipids in the bloodstream. The root cause is muscular inactivity.
  • Evaluating Courses of Action:

    • Course a: 'Stop eating carbohydrates' is an extreme, physiologically unsound reaction. Carbohydrates are vital macronutrients; stopping them does not resolve muscle disuse atrophy.
    • Course b: 'Avoid all fat-containing food' misdiagnoses the problem; lipid accumulation is driven by metabolic failure to burn fat due to disuse, not dietary fat intake alone.
    • Course c: 'Keep doing activities that involve all muscles of the body' directly addresses the primary root cause—inactivity. Exercise regenerates mitochondria, restores endurance muscle fibers, and burns fat effectively.

  • Thus, Only c follows, confirming Option (4).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

A sound course of action must be feasible, moderate, and directly targeted at rectifying the root cause rather than imposing extreme dietary bans.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) सर्व तीन कृतिक्रम योग्य आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त अ व ब हे कृतिक्रम योग्य आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त अ हा कृतिक्रम योग्य आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) फक्त क हा कृतिक्रम योग्य आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (४) फक्त क हा कृतिक्रम योग्य आहे.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →