🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2014 MEDIUM

औरंगजेब नंतरच्या काळातील सर्वात उत्कृष्ट राजपूत शासक अंबरचे सवाई राजा जयसिंग होते. त्यांनी जयपूर हे सुंदर शहर वसवले. त्यांनी पाच ठिकाणी खगोलशास्त्रीय वेधशाळाही उभारल्या. खालीलपैकी किती ठिकाणी त्यांनी ही उभारणी केली नाही? a. बनारस b. उज्जैन c. मथुरा d. उदयपूर e. अलाहाबाद

EN The most outstanding Rajput ruler in the post Aurangzeb period was Sawai Raja Jai Singh of Amber. He built the beautiful city of Jaipur. He also erected astronomical observatories at five places. At how many of the following places he did not erect these? a. Banaras b. Ujjain c. Mathura d. Udaipur e. Allahabad

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

एक

One

दोन

Two

तीन

Three

चार

Four

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

बरोबर उत्तर: पर्याय २ (दोन)

सविस्तर विश्लेषण:

• अंबर/जयपूरचे सवाई राजा जयसिंग द्वितीय (१६८८ - १७४३) हे मुघलकालीन भारताचे प्रख्यात खगोलशास्त्रज्ञ आणि गणितज्ञ शासक होते. त्यांनी १७२७ मध्ये 'जयपूर' हे सुंदर शहर वसवले.

• त्यांनी ग्रह-ताऱ्यांच्या अचूक निरीक्षणासाठी आणि खगोलशास्त्रीय सारण्या अद्ययावत करण्यासाठी भारतातील एकूण पाच ठिकाणी भव्य दगडी वेधशाळा (जंतर मंतर) उभारल्या:

१. दिल्ली (Delhi)

२. जयपूर (Jaipur - सर्वात मोठी वेधशाळा)

३. उज्जैन (Ujjain)

४. वाराणसी / बनारस (Varanasi / Banaras)

५. मथुरा (Mathura)

• दिलेल्या यादीत:

• (a) बनारस - वेधशाळा उभारली.

• (b) उज्जैन - वेधशाळा उभारली.

• (c) मथुरा - वेधशाळा उभारली.

• (d) उदयपूर - येथे वेधशाळा उभारली नाही.

• (e) अलाहाबाद - येथे वेधशाळा उभारली नाही.

• विचारल्यानुसार त्यांनी दोन (२) ठिकाणी ही उभारणी केली नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

जयपूरचे जंतर मंतर हे युनेस्कोचे (UNESCO) जागतिक वारसा स्थळ आहे. यामध्ये जगातील सर्वात मोठे दगडी सूर्यघड्याळ (विराट सम्राट यंत्र) स्थित आहे. सवाई जयसिंग यांनी खगोलशास्त्रीय तक्त्यांचा संच तयार करून मुघल सम्राट मुहम्मद शाह याला समर्पित केला, ज्याचे नाव 'जिज-ए-मुहम्मदशाही' (Zij-i Muhammad Shahi) होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Two)

Detailed Analysis:

• Sawai Jai Singh II of Amber/Jaipur (1688–1743): Celebrated astronomer, mathematician, and founder of the planned city of Jaipur in 1727.

• Dissatisfied with small metal instruments, he constructed five monumental stone-and-masonry astronomical observatories (Jantar Mantar) across India:

1. Delhi

2. Jaipur (largest, housing the giant sundial Samrat Yantra)

3. Ujjain

4. Varanasi (Banaras)

5. Mathura

• Among the listed options:

• (a) Banaras - Observatory built.

• (b) Ujjain - Observatory built.

• (c) Mathura - Observatory built.

• (d) Udaipur - NOT built.

• (e) Allahabad - NOT built.

• Therefore, at two (2) of the specified places (Udaipur and Allahabad), he did not erect an observatory.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Jantar Mantar at Jaipur is inscribed as a UNESCO World Heritage Site. Sawai Jai Singh compiled a celebrated set of astronomical astronomical tables titled Zij-i Muhammad Shahi, dedicated to Emperor Muhammad Shah.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) एक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) दोन (अचूक उत्तर): बरोबर उत्तर:** **पर्याय २ (दोन)**

⚠️ पर्याय (3) तीन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) चार (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS-१)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'दोन' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन