🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2020 CSAT Paper-II 2020 MEDIUM

'जर्नल ऑफ क्लिनिकल एन्डोक्रायनॉलॉजी आणि मेटाबॉलिझम' मध्ये प्रसिद्ध झालेले, ट्रायक्लोसन हे रसायन आणि त्याच्या संपर्काचा हाडांची खनिज घनता तसेच हाडांच्या ढिसूळपणाचा यांच्यातील सहसंबंधाचा शोध घेणारे त्या प्रकारचे पहिलेच संशोधन आहे. साबण, टूथपेस्ट, हातसफाई साबण इत्यादी प्रकारच्या ग्राहकोपयोगी उत्पादनांच्या माध्यमातून व्यक्ती ट्रायक्लोसनच्या संपर्कात येऊ शकते. तथापि ट्रायक्लोसन व मानवी हाडांचे आरोग्य यांच्या संबंधाविषयी फारच थोडी माहिती उपलब्ध आहे. 'प्राण्यांतील हाडांच्या घनतेवर विपरीत परिणाम करण्याची क्षमता ट्रायक्लोसनमध्ये असण्याच्या शक्यतेचे प्रात्यक्षिक प्रयोगशाळेतील अभ्यासांतून झालेले आहे' असे ट्रायक्लोसनच्या परिणामांचा अभ्यास करणाऱ्या वैज्ञानिकाने म्हटले आहे. वरील माहितीवर आधारलेला सर्वात उचित निष्कर्ष निवडा.

EN The research published in the 'Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism', is the first of its kinds to investigate the association between the chemical triclosan, exposure with bone mineral density and osteoporosis. A person can be exposed to triclosan via consumer products like soaps, toothpastes, sanitizers and other such products. 'However little is known about the relationship between triclosan and human bone health. Laboratory studies have demonstrated that triclosan may have potential to adversely affect the bone density in animals,' said one scientist studying effects of triclosan. Select the most appropriate conclusion based on above information.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

प्राण्यांच्या हाडांवर येणाऱ्या ट्रायक्लोसनच्या परिणामांबाबत फार थोडी माहिती उपलब्ध असली तरीही वरील यादीत असलेल्या उत्पादनांत त्याचा वापर करण्यावर बंदी घालणे आवश्यक आहे.

It is necessary to ban use of triclosan in the products listed above though very little is known about its effect on animal bones.

मानवी हाडांवर नेमका कोणता परिणाम होतो हे माहीत नसल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांत ट्रायक्लोसनचा वापर करण्याबाबत कोणताही प्रतिबंधक उपाय करण्याची आवश्यकता नाही.

Since exact effect of triclosan on human bone is not known, there is no need to take any precaution about its use in different products used by human beings.

ट्रायक्लोसन आणि हाडांच्या खनिजांची घनता यांच्यातील सहसंबंध यांचा शोध पूर्वीच घेतला असल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांतील त्याच्या वापरावर बंदी घालणे आवश्यक आहे.

Since the association between triclosan and its exposure with bone mineral density is already investigated, it is necessary to ban its use in various products used by human beings.

ट्रायक्लोसनमध्ये प्राण्यांच्या हाडांच्या घनतेवर परिणाम करण्याच्या क्षमतेच्या शक्यतेचे प्रात्यक्षिक काही अभ्यासातून दाखविले गेल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांत त्याचा वापर करण्यावर बंदी घालणे आवश्यक आहे.

Since some studies have demonstrated that triclosan may have potential to affect bone density in animals, it is necessary to ban its use in various products used by humans.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ४ आहे.

तार्किक निष्कर्षाचे विश्लेषण :

परिच्छेदाचा मूळ आधार : परिच्छेदात स्पष्टपणे नमूद केले आहे की प्रयोगशाळेतील प्राण्यांवरील अभ्यासांतून ट्रायक्लोसन हे हाडांच्या घनतेवर विपरीत परिणाम करू शकते हे निष्पन्न झाले आहे ("Laboratory studies have demonstrated that triclosan may have potential to adversely affect bone density in animals").

प्रतिबंधात्मक दृष्टिकोन (Precautionary Principle) : जरी मानवी हाडांवरील थेट प्रभावावर मर्यादित माहिती असली, तरी ग्राहक उत्पादनांमध्ये (साबण, टूथपेस्ट, सॅनिटायझर) दररोज वापरल्या जाणाऱ्या रसायनाचा प्राण्यांच्या हाडांवर विपरीत परिणाम सिद्ध झाल्यामुळे, मानवी सुरक्षिततेसाठी अशा उत्पादनांवर बंदी घालणे हा सर्वात समर्पक तार्किक निष्कर्ष ठरतो.

इतर पर्याय का चुकीचे आहेत :
- पर्याय १ : प्राण्यांच्या हाडांवरील परिणामाबाबत भरपूर माहिती असल्याचे परिच्छेद दर्शवतो, त्यामुळे 'फार थोडी माहिती' म्हणणे चुकीचे आहे.
- पर्याय २ : मानवी आरोग्याबाबत धोका संभवत असताना 'कोणतीही काळजी घेण्याची गरज नाही' हा निष्काळजी निष्कर्ष आहे.
- पर्याय ३ : परिच्छेद सांगतो की हा या प्रकारचा पहिलाच अभ्यास आहे (First of its kind), त्यामुळे 'पूर्वीच शोध घेतला होता' हे विधानाशी विसंगत आहे.

म्हणून, योग्य व तार्किक निष्कर्ष पर्याय ४ आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

क्रिटिकल रिझनिंग (Critical Reasoning) मध्ये परिच्छेदातील नेमक्या तथ्यांशी (Facts) सुसंगत असणारा आणि प्रतिबंधात्मक विज्ञान सिद्धांतावर आधारित असणारा पर्याय निवडावा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 4.

Critical Reasoning & Deductive Logic:

Context Core: The passage highlights that laboratory research has demonstrated that triclosan may have the potential to adversely affect bone mineral density in animals.

The Precautionary Principle: Since humans are routinely exposed to triclosan via common household goods (soaps, toothpastes, sanitizers), empirical evidence of bone density damage in animals establishes a substantial health concern justifying regulatory ban.

Why other options are invalid:
- Option 1 incorrectly claims 'very little is known about its effect on animal bones', whereas the text explicitly states laboratory animal studies have already demonstrated the effect.
- Option 2 advocates an irresponsible, reckless conclusion ('no need to take precautions').
- Option 3 states the association was 'already investigated earlier', contradicting the fact that this published work is the 'first of its kind'.

Therefore, the most sound logical conclusion is Option 4.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Eliminate extreme or contradictory options in Critical Reasoning: verify whether the option contradicts the text (e.g., claiming 'already investigated' when the text says 'first of its kind').

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) प्राण्यांच्या हाडांवर येणाऱ्या ट्रायक्लोसनच्या परिणामांबाबत फार थोडी माहिती उपलब्ध असली तरीही वरील यादीत असलेल्या उत्पादनांत त्याचा वापर करण्यावर बंदी घालणे आवश्यक आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) मानवी हाडांवर नेमका कोणता परिणाम होतो हे माहीत नसल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांत ट्रायक्लोसनचा वापर करण्याबाबत कोणताही प्रतिबंधक उपाय करण्याची आवश्यकता नाही. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) ट्रायक्लोसन आणि हाडांच्या खनिजांची घनता यांच्यातील सहसंबंध यांचा शोध पूर्वीच घेतला असल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांतील त्याच्या वापरावर बंदी घालणे आवश्यक आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) ट्रायक्लोसनमध्ये प्राण्यांच्या हाडांच्या घनतेवर परिणाम करण्याच्या क्षमतेच्या शक्यतेचे प्रात्यक्षिक काही अभ्यासातून दाखविले गेल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांत त्याचा वापर करण्यावर बंदी घालणे आवश्यक आहे. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय ४ आहे.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT-२)

quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ट्रायक्लोसनमध्ये प्राण्यांच्या हाडांच्या घनतेवर परिणाम करण्याच्या क्षमतेच्या शक्यतेचे प्रात्यक्षिक काही अभ्यासातून दाखविले गेल्यामुळे व्यक्ती वापरत असलेल्या विविध उत्पादनांत त्याचा वापर करण्यावर बंदी घालणे आवश्यक आहे.' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

तार्किक निष्कर्षाचे विश्लेषण :

Critical Reasoning & Deductive Logic:

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन