🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

१९३३ मध्ये 'आता नाही तर कधीच नाही' (Now or Never: Are We to Live or Perish Forever?) या शीर्षकाची प्रसिद्ध पुस्तिका प्रकाशित करून पंजाब, अफगाण, काश्मीर, सिंध आणि बलुचिस्तान या अक्षरांवरून 'पाकिस्तान' (PAKSTAN) हे नाव सर्वप्रथम कोणी तयार केले?

EN Publishing the famous pamphlet titled 'Now or Never: Are We to Live or Perish Forever?' in 1933, who originally coined the acronym and conceptualized the separate territorial nation 'PAKSTAN'?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बॅरिस्टर मोहम्मद अली जिना (Muhammad Ali Jinnah)

Muhammad Ali Jinnah

चौधरी रहमत अली (Choudhry Rahmat Ali)

Choudhry Rahmat Ali

डॉ. मोहम्मद इक्बाल (Sir Muhammad Iqbal)

Sir Muhammad Iqbal

मौलाना अबुल कलाम आझाद (Maulana Abul Kalam Azad)

Maulana Abul Kalam Azad

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (२) - चौधरी रहमत अली (Choudhry Rahmat Ali).

विश्लेषण:

• पर्याय (२) योग्य आहे: केंब्रिज विद्यापीठात शिकणारे तरुण मुस्लिम विद्यार्थी चौधरी रहमत अली (Choudhry Rahmat Ali) यांनी २८ जानेवारी १९३३ रोजी लंडन येथून 'नाऊ ऑर नेव्हर' (Now or Never) ही चार पानांची पुस्तिका प्रसिद्ध केली.

• या पुस्तिकेत त्यांनी भारताच्या वायव्य भागातील पाच मुस्लिम बहुल प्रांतांच्या आद्याक्षरांवरून 'PAKSTAN' ही संकल्पना मांडली:

• P = Punjab (पंजाब)

• A = Afghan / NWFP (अफगाण प्रांत)

• K = Kashmir (काश्मीर)

• S = Sindh (सिंध)

• TAN = Baluchistan (बलुचिस्तान)

• सुरुवातीला जिना व इतर मुस्लिम लीग नेत्यांनी या योजनेला 'विद्यार्थ्यांची दिवास्वप्न' म्हणून फेटाळले होते, परंतु पुढे २३ मार्च १९४० च्या लाहोर ठरावात मुस्लिम लीगने याच संकल्पनेवर स्वतंत्र राष्ट्राची मागणी केली.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (१) अयोग्य: जिना यांनी १९४० पासून पाकिस्तान चळवळीचे राजकीय नेतृत्व केले, पण नाव रहमत अलींनी सुचवले.

• पर्याय (३) अयोग्य: डॉ. इक्बाल यांनी १९३० च्या अलाहाबाद मुस्लिम लीग अधिवेशनात वायव्य भारतात स्वायत्त मुस्लिम प्रांताची कल्पना मांडली होती.

• पर्याय (४) अयोग्य: मौलाना आझाद यांनी फाळणीला आणि पाकिस्तानच्या कल्पनेला अखेरपर्यंत प्रखर विरोध केला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

२३ मार्च १९४० रोजी मुस्लिम लीगच्या लाहोर अधिवेशनात फाजलुल हक (बंगालचे पंतप्रधान) यांनी अधिकृत 'पाकिस्तानचा ठराव' मांडला होता, ज्याला खलीकुज्जमान यांनी अनुमोदन दिले होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) - Choudhry Rahmat Ali.

Analysis:

• Option (2) is correct: Choudhry Rahmat Ali, a law student at Cambridge University, authored and circulated a four-page manifesto titled 'Now or Never: Are We to Live or Perish Forever?' on 28 January 1933.

• In this pamphlet, he coined the acronym 'PAKSTAN' representing the predominantly Muslim homelands in northwestern British India:

• P = Punjab

• A = Afghania (North-West Frontier Province)

• K = Kashmir

• S = Sindh

• TAN = Baluchistan

• Though initially dismissed as an impractical student fantasy by contemporary politicians including Jinnah, it was formally embraced as official political doctrine in the Muslim League's Lahore Resolution of March 1940.

Analysis of Other Options:

• Option (1) is incorrect: Muhammad Ali Jinnah spearheaded the political movement from 1940 but did not coin the name.

• Option (3) is incorrect: Sir Muhammad Iqbal floated the idea of an autonomous North-West state in his 1930 Allahabad address.

• Option (4) is incorrect: Maulana Azad was an uncompromising opponent of partition.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The official resolution demanding a separate sovereign state (popularly named the Pakistan Resolution) was moved by A.K. Fazlul Huq at Lahore on 23 March 1940.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) बॅरिस्टर मोहम्मद अली जिना (Muhammad Ali Jinnah) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) चौधरी रहमत अली (Choudhry Rahmat Ali) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (२) - चौधरी रहमत अली (Choudhry Rahmat Ali).

⚠️ पर्याय (3) डॉ. मोहम्मद इक्बाल (Sir Muhammad Iqbal) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) मौलाना अबुल कलाम आझाद (Maulana Abul Kalam Azad) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'चौधरी रहमत अली (Choudhry Rahmat Ali)' हे असून ते 'सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'सामाजिक व धार्मिक प्रबोधन चळवळी आणि संस्था' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन