🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2014 MEDIUM

नागरिकत्व कायदा 1955 अंतर्गत खालीलपैकी कोणत्या मार्गांनी एखादी व्यक्ती भारताचा नागरिक होऊ शकते? a. प्रदेशाचा समावेश करून b. वंशजांनी c. जन्माद्वारे d. नॅचरलायझेशन करून e. नोंदणी करून

EN Under the Citizenship Act 1955, by which of the following ways can a person become a citizen of India? a. By incorporation of territory b. By descent c. By birth d. By naturalisation e. By registration

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

b, c, d आणि e

b, c, d and e

a, b, c आणि d

a, b, c and d

a, c, d आणि e

a, c, d and e

वरील सर्व.

All of the above.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरील सर्व / All of the above)

विश्लेषण:

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ११ अन्वये मिळालेल्या अधिकाराचा वापर करून संसदेने संमत केलेल्या नागरिकत्व कायदा, १९५५ (Citizenship Act, 1955) अंतर्गत भारताचे नागरिकत्व मिळवण्याचे ५ वैधानिक मार्ग विहित केलेले आहेत:

1. (c) जन्माद्वारे (By Birth): २६ जानेवारी १९५० रोजी किंवा त्यानंतर भारतात जन्मलेली व्यक्ती कायद्यातील अटींनुसार जन्माने नागरिक बनते.

2. (b) वंशाने / वंशजांनी (By Descent): २६ जानेवारी १९५० रोजी किंवा त्यानंतर भारताबाहेर जन्मलेली व्यक्ती तिच्या पालकांच्या नागरिकत्वाच्या आधारे नागरिकत्व मिळवू शकते.

3. (e) नोंदणीद्वारे (By Registration): भारतीय वंशाची व्यक्ती, भारतीय नागरिकाशी विवाह केलेली व्यक्ती किंवा अल्पवयीन मुले विहित अटी पूर्ण करून नोंदणीद्वारे नागरिकत्व मिळवू शकतात.

4. (d) देशीयीकरणाद्वारे (By Naturalisation): भारतात दीर्घकाळ वास्तव्य करणारी परदेशी व्यक्ती विहित निकष पूर्ण करून देशीयीकरणाचे प्रमाणपत्र मिळवू शकते.

5. (a) प्रदेशाचा समावेश करून (By Incorporation of Territory): जेव्हा कोणताही परकीय भूभाग भारताचा भाग बनतो (उदा. गोवा, पॉण्डेचेरी, सिक्कीम), तेव्हा केंद्र सरकार त्या प्रदेशातील लोकांना भारतीय नागरिक म्हणून घोषित करते.

त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांमधील पाचही मार्ग (a, b, c, d, आणि e) पूर्णपणे वैध आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• नागरिकत्व गमावण्याचे ३ मार्ग (Citizenship Act, 1955):

1. त्याग (Renunciation): स्वेच्छेने नागरिकत्वाचा त्याग करणे.

2. समाप्ती (Termination): स्वेच्छेने दुसऱ्या देशाचे नागरिकत्व स्वीकारल्यास भारतीय नागरिकत्व आपोआप संपुष्टात येते (एकल नागरिकत्व).

3. हिरावून घेणे (Deprivation): फसवणूक, संविधानाशी द्रोह किंवा युद्धादरम्यान शत्रूला मदत केल्यास केंद्र सरकारद्वारे नागरिकत्व रद्द केले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (All of the above)

Analysis:

Enacted pursuant to Parliament's plenary constituent powers under Article 11, the Citizenship Act, 1955 prescribes five distinct modes of acquiring Indian citizenship:

1. (c) By Birth: Governed by birth on Indian territory subject to contemporaneous statutory amendments (1986, 2003).

2. (b) By Descent: For persons born outside India whose parent(s) were Indian citizens at the time of birth.

3. (e) By Registration: Available to persons of Indian origin ordinarily resident for 7 years, persons married to Indian citizens, and minor children.

4. (d) By Naturalisation: Granted to foreigners who have resided in India for an aggregate of 12 years and satisfy schedule-prescribed good character and linguistic qualifications.

5. (a) By Incorporation of Territory: When a new foreign territory becomes part of the Union of India (e.g., Goa, Puducherry, Sikkim), the Central Government notifies the residents thereof as citizens of India.

Thus, all five modes (a, b, c, d, and e) are provided under the Act.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Three modes of losing Indian citizenship under the 1955 Act:

1. Renunciation: Voluntary surrender by declaration.

2. Termination: Operation of law when an Indian citizen voluntarily acquires citizenship of another country (single citizenship principle).

3. Deprivation: Compulsory termination by the Central Government on grounds of fraud, disloyalty to the Constitution, or trade with an enemy during war.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) b, c, d आणि e (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) a, b, c आणि d (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) a, c, d आणि e (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) वरील सर्व. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय **४ (वरील सर्व / All of the above)**

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS-१)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'वरील सर्व.' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन