🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2019 MEDIUM

अमोनिया तयार करण्यासाठी खालीलपैकी अणुभट्टी वापरली जाऊ शकते? a. NH4Cl + Ca(OH)2 b. N2 + H2 c. CaCN2 + H2O

EN Which of the following reactants can be used to prepare ammonia? a. NH4Cl + Ca(OH)₂ b. N₂ + H₂ c. CaCN₂ + H₂O

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

a आणि b

a and b

b आणि c

b and c

अ आणि c

a and c

a, b आणि c

a, b and c

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (a, b आणि c)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

दिलेल्या तिन्ही रासायनिक प्रक्रियांमधून अमोनिया ($NH_3$) वायू तयार करता येतो:

• a. $NH_4Cl + Ca(OH)_2$ (अमोनियम क्लोराईड + कॅल्शियम हायड्रॉक्साइड):

• ही प्रयोगशाळेत अमोनिया तयार करण्याची मानक पद्धत आहे. अमोनियम क्षार आणि तीव्र आम्लारी तापवल्यास अमोनिया वायू मुक्त होतो:

2NH_4Cl + Ca(OH)_2 \xrightarrow{\Delta} CaCl_2 + 2H_2O + 2NH_3 \uparrow

• b. $N_2 + H_2$ (नायट्रोजन + हायड्रोजन):

• ही अमोनिया निर्मितीची जगप्रसिद्ध 'हेबर पद्धत' (Haber-Bosch Process) आहे. उच्च दाब (२०० atm), मध्यम तापमान ($४५०-५००^\circ\text{C}$) आणि लोह ($Fe$) उत्प्रेरकाच्या उपस्थितीत ही प्रक्रिया घडते:

N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g) + \Delta H

• c. $CaCN_2 + H_2O$ (कॅल्शियम सायनामाइड + पाणी/वाफ):

• कॅल्शियम सायनामाइड ($CaCN_2$, ज्याला 'नायट्रोलिम' खत म्हणतात) चे उच्च दाबाखाली वाफेने जलअपघटन (Hydrolysis) केल्यास अमोनिया वायू तयार होतो:

CaCN_2 + 3H_2O \rightarrow CaCO_3 + 2NH_3 \uparrow

म्हणून a, b आणि c या तिन्ही अभिक्रियांमधून अमोनिया तयार केला जाऊ शकतो.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अमोनिया ($NH_3$) संबंधी महत्त्वाचे तथ्य:

१. हेबर प्रक्रियेमध्ये उत्प्रेरक: बारीक चूर्ण केलेले लोह ($Fe$) आणि प्रवर्धक (Promoter): मॉलिब्डेनम ($Mo$) किंवा $Al_2O_3/K_2O$.

२. अमोनिया हा रंगहीन, वैशिष्ट्यपूर्ण तिखट वास असणारा आणि पाण्यात अतिशय विद्राव्य वायू आहे.

३. त्याचे जलीय द्रावण सौम्य आम्लारीधर्मी असते ($NH_4OH$).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (a, b and c)

Detailed Explanation:

All three chemical reactions yield ammonia ($NH_3$):

• Reaction a: $NH_4Cl + Ca(OH)_2$

• Standard laboratory preparation of ammonia. Heating an ammonium salt with a base liberates ammonia gas:

2NH_4Cl + Ca(OH)_2 \xrightarrow{\Delta} CaCl_2 + 2H_2O + 2NH_3 \uparrow

• Reaction b: $N_2 + H_2$

• The industrial Haber-Bosch Process. Atmospheric nitrogen and hydrogen react under high pressure ($\approx 200 \text{ atm}$), moderate temperature ($450-500^\circ\text{C}$), and an iron catalyst:

N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)

• Reaction c: $CaCN_2 + H_2O$

• Hydrolysis of calcium cyanamide (Nitrolim fertilizer) with superheated steam under pressure yields ammonia and calcium carbonate:

CaCN_2 + 3H_2O \rightarrow CaCO_3 + 2NH_3 \uparrow

Therefore, reactants in a, b, and c can all be utilized to prepare ammonia.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Essential facts on Ammonia ($NH_3$):

1. Industrial production: Haber Process using Iron ($Fe$) catalyst promoted by Molybdenum ($Mo$) or $K_2O/Al_2O_3$.

2. Highly soluble in water due to hydrogen bonding, forming weakly basic ammonium hydroxide ($NH_4OH$).

3. Turns moist red litmus blue.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) a आणि b (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) b आणि c (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) अ आणि c (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) a, b आणि c (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ४ (a, b आणि c)**

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'a, b आणि c' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

अमोनिया तयार करण्यासाठी खालीलपैकी अणुभट्टी वापरली जाऊ शकते? a. NH4Cl + Ca(OH)2 b. N2 + H2 c. CaCN2 + H2O

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन