बरोबर उत्तर: पर्याय २ (a, c आणि d)
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 'a' सत्य आहे: मगधचा हर्यंक वंशाचा राजा अजातशत्रू याला जैन आणि बौद्ध ग्रंथांमध्ये 'कुणिक' (Kunika) या नावाने ओळखले जाते. मथुरा संग्रहालयातील शिलालेखात त्याला 'वैदेहीपुत्र अजातशत्रू कुणिक' म्हटले आहे.
•
विधान 'b' असत्य आहे: अजातशत्रू हा हर्यंक वंशाचा दुसरा शासक होता (त्याने वडील बिंबिसाराला तुरुंगात डांबून सत्ता मिळवली). हर्यंक वंशाचा शेवटचा शासक नागदासक (Nagadasaka) हा होता, ज्याला पदच्युत करून शिशुनागाने शिशुनाग वंशाची स्थापना केली.
•
विधान 'c' सत्य आहे: गौतम बुद्धांच्या महापरिनिर्वाणानंतर लगेचच इ.स.पूर्व ४८३ मध्ये राजगृह येथील सप्तपर्णी गुहेत अजातशत्रूच्या संरक्षणाखाली पहिली बौद्ध परिषद (First Buddhist Council) आयोजित करण्यात आली होती. महाकश्यप हे तिचे अध्यक्ष होते.
•
विधान 'd' सत्य आहे: अजातशत्रूने वज्जी/लिच्छवी या १६ वर्षांच्या प्रदीर्घ संघर्षानंतर आणि रथमूसल व महाशिलाकंटक या शस्त्रांचा वापर करून मगध साम्राज्यात विलीन केले.
•
त्यामुळे विधाने a, c आणि d सत्य आहेत.
चारही बौद्ध परिषदांचे राजे व ठिकाणे:
१.
पहिली: अजातशत्रू (राजगृह, इ.स.पू. ४८३)
२.
दुसरी: कालाशोक (वैशाली, इ.स.पू. ३८३)
३.
तिसरी: सम्राट अशोक (पाटलीपुत्र, इ.स.पू. २५०)
४.
चौथी: कनिष्क (कुंडलवन/काश्मीर, इ.स. ७२).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (a, c and d)
Detailed Analysis:
•
Statement 'a' is true: In Jain traditions and ancient inscriptions (such as those in the Mathura Museum), Ajatashatru is referred to by his alias Kunika (*Vaidehiputra Ajatashatru Kunika*).
•
Statement 'b' is false: Ajatashatru was the second ruler of the Haryanka dynasty, succeeding his father Bimbisara. The last king of the Haryanka dynasty was Nagadasaka, who was ousted by his minister Shishunaga.
•
Statement 'c' is true: The First Buddhist Council was convened in 483 BCE immediately following the Mahaparinirvana of Gautama Buddha at the Sattapanni Cave in Rajgriha under the royal patronage of King Ajatashatru, presided over by Venerable Mahakasyapa.
•
Statement 'd' is true: Ajatashatru waged a protracted 16-year war against the Vajjian confederacy (Lichchhavis of Vaishali), successfully conquering and integrating their territory into Magadha using advanced military innovations like the *Rathamusala* (scythed chariot) and *Mahashilakantaka* (catapult).
•
Therefore, statements a, c, and d are correct.
Chronology of the Four Buddhist Councils:
1.
First: Ajatashatru (Rajgriha, 483 BCE)
2.
Second: Kalasoka (Vaishali, 383 BCE)
3.
Third: Ashoka (Pataliputra, 250 BCE)
4.
Fourth: Kanishka (Kundalvana, Kashmir, 72 CE).
