🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2014 MEDIUM

पुढीलपैकी कोणती जोड योग्य प्रकारे जुळली नाही? अ. अग्नि व्ही - इंटरकॉन्टिनेंटल रेंज मिसाईल. बी. त्रिशूल - सबसोनिक क्रूझ मिसाईल. सी. शौर्य - हायपरसोनिक क्रूझ मिसाईल. डी. धनुष - शॉर्ट रेंज मिसाईल.

EN Which one of the following pairs is not correctly matched? a. Agni V - Intercontinental Range Missile. b. Trishul - Subsonic Cruise Missile. c. Shourya - Hypersonic Cruise Missile. d. Dhanush - Short Range Missile.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ आणि डी

a and d

बी आणि सी

b and c

फक्त डी

Only d

फक्त बी

Only b

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (फक्त बी / Only b)

विश्लेषण:

भारतीय संरक्षण क्षेपणास्त्रे आणि त्यांचे प्रकार:

• (a) अग्नी ५ (Agni V): हे भारताचे ५,००० ते ८,००० किमी पल्ल्याचे आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (Intercontinental Ballistic Missile - ICBM) आहे. (योग्य जोडी)

• (b) त्रिशूल (Trishul) $\rightarrow$ अयोग्य जोडी: त्रिशूल हे 'कमी पल्ल्याचे, जमिनीवरून हवेत मारा करणारे सुपरसॉनिक क्षेपणास्त्र' (Short-range Surface-to-Air Missile - SAM) आहे. ते सबसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र नाही. (त्याचा पल्ला ९ किमी असून ते नौदलाच्या जहाजांचे कमी उंचीवरील विमानांपासून संरक्षण करण्यासाठी आयजीएमडीपी अंतर्गत विकसित करण्यात आले होते).

• (c) शौर्य (Shaurya): हे जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणारे हायपरसॉनिक क्षेपणास्त्र (Hypersonic tactical missile - गती मॅक ७.५) आहे; हे पाणबुडीवरून डागल्या जाणाऱ्या K-15 सागरिका क्षेपणास्त्राची जमिनीवरील आवृत्ती आहे. (योग्य जोडी)

• (d) धनुष (Dhanush): हे भारतीय नौदलाचे ३५० किमी पल्ल्याचे अल्प पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र (Short Range Missile) आहे; ही पृथ्वी क्षेपणास्त्राची जहाजावरून डागली जाणारी नौदल आवृत्ती आहे. (योग्य जोडी)

त्यामुळे फक्त 'बी' (Trishul) ही जोडी अयोग्य प्रकारे जुळलेली आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• आयजीएमडीपी (IGMDP - Integrated Guided Missile Development Programme): १९८३ मध्ये डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झालेला कार्यक्रम. त्याअंतर्गत ५ क्षेपणास्त्रे विकसित करण्यात आली (PATNA):

1. P - पृथ्वी (Prithvi - जमिनीवरून जमिनीवर)

2. A - अग्नी (Agni - मध्यम पल्ल्याचे बॅलिस्टिक)

3. T - त्रिशूल (Trishul - जमिनीवरून हवेत कमी पल्ला)

4. N - नाग (Nag - रणगाडाविरोधी/Anti-tank)

5. A - आकाश (Akash - जमिनीवरून हवेत मध्यम पल्ला).

• भारताचे 'ब्राह्मोस' (BrahMos) हे सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र आहे, तर 'निर्भय' (Nirbhay) हे भारताचे स्वदेशी सबसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (Only b)

Analysis:

Classification of indigenous Indian missile systems:

• (a) Agni-V: India's nuclear-capable Intercontinental Range Ballistic Missile (ICBM) with an operational strike range exceeding $5,000 - 8,000\text{ km}$. [Correctly matched]

• (b) Trishul: INCORRECTLY MATCHED. Trishul is a Short-Range Surface-to-Air Missile (SAM) with a strike range of $9\text{ km}$ designed for low-level air defense against sea-skimming anti-ship missiles. It is NOT a subsonic cruise missile.

• (c) Shaurya: Canister-launched, surface-to-surface tactical missile capable of flying at hypersonic speeds (Mach $7.5$) within the atmosphere; land-based variant of the submarine-launched K-15 Sagarika. [Correctly matched]

• (d) Dhanush: Ship-based, short-range ballistic missile ($350\text{ km}$ strike range); the naval variant of India's Prithvi missile. [Correctly matched]

Thus, only pair b is mismatched.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• IGMDP (1983): Conceived by Dr. A. P. J. Abdul Kalam, developed five foundational missile systems (PATNA):

• Prithvi (Surface-to-surface short range)

• Agni (Strategic ballistic missile family)

• Trishul (Surface-to-air short range)

• Nag (Third-generation fire-and-forget anti-tank guided missile)

• Akash (Surface-to-air medium range)

• India's long-range subsonic cruise missile is Nirbhay, while BrahMos is a supersonic cruise missile.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अ आणि डी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) बी आणि सी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त डी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) फक्त बी (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय **४ (फक्त बी / Only b)**

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS-१)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त बी' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१४ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन