🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2016 CSAT Paper-II 2016 MEDIUM

X हे एका समूहातील संयुक्त कुटुंब आहे. या समूहात बहुपतिकत्वाला आणि बहुपत्निकत्वाला मान्यता नाही. त्याचप्रमाणे भावंडाशी वा स्वतःच्या वा भावंडांच्या प्रत्यक्ष वारसदारांशी लग्न करता येत नाही. या कुटुंबात कोणत्याही व्यक्तीचे एकापेक्षा अधिक वेळा लग्न झालेले नाही व एकही मूल विवाहबाह्यसंबंधातून जन्मलेले नाही. विविध व्यक्तीतील पुढे दिलेले नातेसंबंध अभ्यासून समूहाच्या नियमाप्रमाणे D ही व्यक्ती ज्या व्यक्ती/व्यक्तींशी लग्न करू शकते ते दर्शवणारा पर्याय निवडा. O ची आई L, जिने V शी लग्न केले आहे. ती D ची आई H हिची बहीण आहे. G व E यांना दोन मुले आहेत; पैकी M चे लिंग हे G च्या लिंगासमान आहे व K चे लिंग E च्या लिंगासमान आहे. O व O ची/चा जीवनसाथी Y यांना Q व R ही दोन मुले आहेत व त्या दोघांची ची लिंगे ४ च्या लिंगासमान आहेत. O चे लिंग D च्या लिंगासमान आहे. E हा/ही G चा/ची जीवनसाथी आहे. P हा G व D या दोन समान लिंगी नसलेल्या व्यक्तींचा पिता आहे.

EN X is a joint family of some community. In this community polyandry or polygamy is not allowed. Marrying a sibling or to a direct descendant of self and siblings is forbidden. In this family no person is married more than once and no child is born out of wedlock. Study the relations between different persons and choose the option that indicates person(s) with whom D can marry according to community rules. O is mother of L, who is married to V, who is sister of D's mother H. G and E have two children; M who is of the same sex as that of G, and K who is of the same sex as that of E. O and O's spouse Y, have two children, Q and R, who are of the same sex as that to Y. O is the same sex that of D. E is G's spouse. P is the father of two children, G and D who are of different sexes.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त M वा Q
Only M or Q
B
फक्त M वा R
Only M or R
C
फक्त Q वा R
Only Q or R
D
M खेरीज अन्य कोणी नाही
No one other than M
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) फक्त Q वा R.

नातेसंबंध व नियमांचे सविस्तर विश्लेषण:

  • समूहाचे विवाहाचे नियम:

    1. एकपत्नी/एकपती विवाह पद्धती (बहुपत्नीत्व/बहुपतित्व निषिद्ध).
    2. स्वतःच्या भावंडाशी (siblings) किंवा स्वतःच्या वा भावंडांच्या प्रत्यक्ष वारसदारांशी (direct descendants) विवाह करता येत नाही.

  • कुटुंबाची वंशावळ:

    • P हा G आणि D या दोन भिन्न लिंगी व्यक्तींचा पिता आहे. म्हणजेच G आणि D ही भावंडे (siblings) आहेत.
    • G चा/ची जोडीदार E आहे, आणि त्यांना M व K ही दोन मुले आहेत.
    • M आणि K हे D च्या भावंडाची (G ची) मुले आहेत (प्रत्यक्ष वारसदार). समूहाच्या नियमानुसार भावंडांच्या वारसदाराशी लग्न करता येत नसल्याने D हा M किंवा K शी लग्न करू शकत नाही.
    • त्यामुळे M चा समावेश असलेले पर्याय (१, २ आणि ४) पूर्णपणे बाद ठरतात.
    • उर्वरित व्यक्ती Q आणि R या O आणि Y च्या अपत्ये आहेत. त्या D च्या किंवा G च्या थेट वारसदार नाहीत (त्या बहिणीच्या सासरच्या किंवा दूरच्या नातेसंबंधातील आहेत).

  • म्हणून नियमानुसार D ही व्यक्ती फक्त Q वा R या व्यक्तींशी विवाह करू शकते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

रक्तसंबंध व निषिद्ध विवाहांच्या तार्किक कोड्यांमध्ये, 'भावंडांचे वारसदार निषिद्ध' या अटीवरून अपात्र पर्याय त्वरित बाद करून अचूक उत्तर वेगाने शोधता येते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Only Q or R.

Detailed Relational & Constraint Analysis:

  • Community Constraints:

    1. Strict monogamy (no polygamy or polyandry).
    2. Prohibition of marrying a sibling or any direct descendant of self or one's siblings.

  • Pedigree Mapping:

    • P is the father of G and D (who have different sexes). Thus, G and D are siblings.
    • G is married to E, and their two children are M and K.
    • Since M and K are direct descendants of D's sibling G, D is strictly forbidden from marrying M or K under the community's rules.
    • Consequently, all options containing M (Options 1, 2, and 4) are immediately eliminated.
    • Q and R are children of O and Y, and do not fall under the prohibited lineage of D or D's siblings.

  • Therefore, D can legitimately marry only Q or R.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

When elimination criteria like 'prohibited descendants of siblings' are provided in blood-relation puzzles, immediately strike out all options featuring those prohibited individuals.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त M वा Q (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त M वा R (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) फक्त Q वा R (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (३) फक्त Q वा R.
✗ पर्याय (4) M खेरीज अन्य कोणी नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →