🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2023 MEDIUM

रंगराजन समिती, 2014 ने वर्ष 2011-12 साठी दारिद्र्य रेषा दैनंदिन दरडोई उपभोग खर्च शहरी भागासाठी _ आणि ग्रामीण भागासाठी _ निश्चित केला आहे.

EN Rangarajan Committee, 2014 defined poverty line for 2011 - 12 at Rs. _______ per capita per day consumption expenditure for urban areas and Rs. ________per capita per day for rural areas.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

50 रुपये आणि 35 रुपये

Rs. 50 and Rs. 35

47 रुपये आणि 32 रुपये

Rs. 47 and Rs. 32

55 रुपये आणि 40 रुपये

Rs. 55 and Rs.40

60 रुपये आणि 45 रुपये

Rs. 60 and Rs. 45

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (2) 47 रुपये आणि 32 रुपये

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• डॉ. सी. रंगराजन समिती (Rangarajan Committee on Poverty - 2012-2014):

• सुरेश तेंडुलकर समितीच्या दारिद्र्य रेषेवरील निकषांवर तीव्र टीका झाल्यानंतर, नियोजन आयोगाने जून 2012 मध्ये रिझर्व्ह बँकेचे माजी गव्हर्नर डॉ. सी. रंगराजन यांच्या अध्यक्षतेखाली दारिद्र्य मोजमापासाठी उच्चस्तरीय तज्ज्ञ गट स्थापन केला.

• या समितीने जून 2014 मध्ये आपला अहवाल सादर केला.

• रंगराजन समितीचे दारिद्र्य रेषेचे निकष (2011-12 साठी):

• दैनंदिन दरडोई उपभोग खर्च (Daily Per Capita Expenditure):

• शहरी भाग: ₹47 प्रति दिवस

• ग्रामीण भाग: ₹32 प्रति दिवस

• मासिक दरडोई उपभोग खर्च (Monthly Per Capita Expenditure - MPCE):

• शहरी भाग: ₹1,407 प्रति महिना (5 व्यक्तींच्या कुटुंबासाठी ₹7,035/महिना)

• ग्रामीण भाग: ₹972 प्रति महिना (5 व्यक्तींच्या कुटुंबासाठी ₹4,860/महिना)

• दारिद्र्याचे प्रमाण (2011-12):

• रंगराजन समितीनुसार देशात एकूण 29.5% लोकसंख्या दारिद्र्यरेषेखाली (BPL) होती (सुमारे 36.3 कोटी लोक).

• (तेंडुलकर समितीने 2011-12 साठी ग्रामीण भागात ₹27.20 आणि शहरी भागात ₹33.33 दैनंदिन खर्चासह 21.9% दारिद्र्य नोंदवले होते).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• तेंडुलकर समिती (2009): दारिद्र्य रेषा: ग्रामीण ₹816/महिना (₹27/दिवस), शहरी ₹1000/महिना (₹33/दिवस) $\implies$ दारिद्र्य: 21.9%.

• रंगराजन समिती (2014): दारिद्र्य रेषा: ग्रामीण ₹972/महिना (₹32/दिवस), शहरी ₹1407/महिना (₹47/दिवस) $\implies$ दारिद्र्य: 29.5%.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Rs. 47 and Rs. 32

Detailed Explanation:

• Dr. C. Rangarajan Expert Group (2012–2014):

• Following contentious public debate surrounding the Tendulkar Committee's austere poverty lines, the Planning Commission constituted an Expert Group under the chairmanship of Dr. C. Rangarajan in June 2012 to revisit poverty estimation methodologies.

• The Committee formally submitted its findings in June 2014.

• Poverty Line Cut-offs for 2011–12:

• Daily Per Capita Consumption Expenditure:

• Urban Areas: ₹47 per person per day

• Rural Areas: ₹32 per person per day

• Monthly Per Capita Consumption Expenditure (MPCE):

• Urban Areas: ₹1,407 per month (₹7,035 per household of 5 members)

• Rural Areas: ₹972 per month (₹4,860 per household of 5 members)

• Poverty Incidence Findings:

• The Rangarajan methodology estimated India's national poverty headcount ratio at 29.5% in 2011–12 (363 million persons), compared to the Tendulkar Committee's estimation of 21.9%.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

- Tendulkar Committee (2009): Rural ₹816/month (₹27.20/day)	Urban ₹1,000/month (₹33.33/day) $\implies$ Poverty ratio: 21.9%.
- Rangarajan Committee (2014): Rural ₹972/month (₹32/day)	Urban ₹1,407/month (₹47/day) $\implies$ Poverty ratio: 29.5%.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) 50 रुपये आणि 35 रुपये (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) 47 रुपये आणि 32 रुपये (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (2) 47 रुपये आणि 32 रुपये**

⚠️ पर्याय (3) 55 रुपये आणि 40 रुपये (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) 60 रुपये आणि 45 रुपये (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '47 रुपये आणि 32 रुपये' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन