खालीलपैकी अ आणि ब ही विधाने वाचून योग्य पर्याय निवडा - अ) जरी एकाच अक्षवृत्तावर असले तरी डोंगरी स्थानांचे तापमान कमी असल्याने गिरीस्थान म्हणून विकसित होण्यास योग्य परिस्थिती असते ब) वाढत्या उंचीनुसार तापमान 9.5° सें/किं.मी. या दराने कमी होते. पर्यायी उत्तरे :
EN
Read statements a and b and select the correct option:
a) Even though situated on the same latitude, hill stations have lower temperatures and are well-suited for development as health resorts.
b) Temperature decreases with increasing altitude at the rate of 9.5°C per kilometer.
Alternative Answers:
उत्तर: अ सत्य असून ब चूक आहे (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
विधान अ सत्य आहे: डोंगरमाथ्यावर हवा विरळ असल्याने आणि पृष्ठभागापासून उंचीवर असल्याने एकाच अक्षांशावर असूनही मैदानी प्रदेशापेक्षा थंड हवामानामुळे गिरीस्थाने विकसित होतात (उदा. महाबळेश्वर व दापोली एकाच अक्षांशाजवळ आहेत).
•
विधान ब चुकीचे आहे: वातावरणात उंचीनुसार तापमानाचा सामान्य लोपदर (Normal Lapse Rate) हा 6.5°C प्रति किलोमीटर (किंवा 165 मीटरला 1°C) असतो, 9.5°C नव्हे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सामान्य तापमान लोपदर (Normal Lapse Rate):
•
दर 1,000 मीटर (1 किमी) उंचीस 6.5°C तापमान घटते.
•
दर 165 मीटर उंचीस 1°C तापमान घटते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: a is true but b is false (Option 3)
Key Points:
•
Statement a is true: Because air density and greenhouse absorption decrease with elevation, high-altitude hill stations experience much cooler temperatures than plains on the identical latitude, making them ideal tourist resorts (e.g., Mahabaleshwar vs. coastal towns).
•
Statement b is false: The environmental normal lapse rate in the troposphere is 6.5°C per kilometer (or 1°C per 165 meters), NOT 9.5°C/km.
•
Hence, statement a is correct while statement b is incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Normal Lapse Rate of Temperature:
•
6.5°C drop per 1,000 meters (1 km)
•
1°C drop per 165 meters of ascent