🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2021 CSAT Paper-II 2021 MEDIUM

पुढील युक्तिवाद काळजीपूर्वक वाचा. संशोधक चमूच्या सदस्यांचा कॉफी कपांची संख्या कमी करण्याचा निर्णय हा हृदय विकारांचा धोका कमी करण्याशी संबंधित नाही हे दर्शविणारा सत्य असल्यास उचित असणारा पर्याय निवडा. कॉफिपानाच्या परिणामांचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांच्या एका समूहाला, ज्या व्यक्ती सरासरी चार कपांपेक्षा जास्त कॉफी पितात त्यांना 2.5 पटीने हृदय विकारांचा धोका असतो असे आढळले आहे. त्यांनी व्यक्तीचे वय व धुम्रपानाच्या सवयीचा अंतर्भाव करून संबंधित सरासरी निर्दोष केली आहे. या शोधाच्या आधारे चमूतील सदस्यांनी स्वत:चे दिवसभराचे कॉफीपान दोन कपांपर्यंत मर्यादित केल्याचे जाहीर केले आहे ही यातील दखल घेण्याजोगी महत्त्वाची बाब आहे.

EN Read the following argument carefully and select the most appropriate option that if true, indicates that their decision is not aimed at decreasing team member's risk of heart disease. A team of researchers studying effect of drinking coffee have found that persons drinking more than four cups of coffee have a risk of heart disease 2.5 times than the average after correcting it for age and smoking habits. It is important to note that the members of this team declared that they have started limiting their own daily coffee intake to two cups as a result of above finding.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
ताण हा हृदय विकारांना कारणीभूत असणारा प्रमुख घटक आहे हे खात्रीशीर प्रस्थापित झाले आहे परंतु या चमूने कॉफिपानातील बदल हा प्रत्यक्षपणे ताणाच्या बदलावर परिणाम करतो काय यासंबंधाने माहिती गोळा केली आहे काय हे या युक्तिवादातून स्पष्ट होत नाही.
It is well established fact that the stress is major causal factor related to heart disease but it is not clear whether this team has collected information about variations in coffee consumption are directly related to the variations in stress levels.
B
मोठ्या प्रमाणात धुम्रपान करणाऱ्यांच्या तुलनेत धुम्रपान न करणाऱ्या व्यक्ती एक तृतियांश पट कॉफी पितात हे अन्य संशोधनांतून पुढे आले आहे.
Subsequent studies have shown that non-smokers consume coffee at about one-third the rates of heavy smokers.
C
मोठ्या प्रमाणात कॉफी पिणे रक्तातील कोलेस्टेरॉलची पातळी वाढण्यास कारणीभूत होते हे अन्य संशोधनांतून पुढे आले आहे आणि हे हृदयविकाराच्या वाढत्या धोक्याच्या अगदी जवळचे निर्देशन आहे.
Subsequent studies have shown that heavy coffee consumption causes an elevation in blood-cholesterol level, an immediate indicator of increased risk of heart disease.
D
दर दिवशी तीन किंवा अधिक कप कॉफी पिणाऱ्या व्यक्तींना असलेला हृदयविकारांचा धोका दर दिवशीच्या प्रत्येक जादा कॉफीकपाच्या प्रमाणात वाढतो असे त्यांना स्वतः केलेल्या संशोधनात आढळलेले आहे.
Their own study found that for persons drinking three or more cups of coffee daily, the additional risk of heart disease increased with each extra daily cup.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

बरोबर उत्तर पर्याय १ हे आहे.

⚠️ टीप / प्रश्न व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण:

MPSC च्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार (Final Answer Key) या प्रश्नाचे योग्य उत्तर पर्याय १ निश्चित करण्यात आले आहे.

### सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. युक्तिवादाचा मुख्य गाभा:
• संशोधकांनी शोध लावला की दररोज ४ कपांपेक्षा जास्त कॉफी पिणाऱ्यांना हृदयविकाराचा धोका २.५ पटीने अधिक असतो (वय आणि धुम्रपानाचे समायोजन केल्यानंतर).
• या निष्कर्षाच्या आधारे त्यांनी स्वतःचे कॉफीपान दररोज २ कपांपर्यंत मर्यादित केले.
• आपल्याला असा पर्याय शोधायचा आहे, जो सिद्ध करेल की त्यांचा हा निर्णय स्वतःचा हृदयविकाराचा धोका कमी करण्यासाठी नव्हता.
२. पर्याय १ चे विश्लेषण:
• पर्याय १: *"ताण हा हृदय विकारांना कारणीभूत असणारा प्रमुख घटक आहे हे खात्रीशीर प्रस्थापित झाले आहे परंतु या चमूने कॉफिपानातील बदल हा प्रत्यक्षपणे ताणाच्या बदलावर परिणाम करतो काय यासंबंधाने माहिती गोळा केली आहे काय हे या युक्तिवादातून स्पष्ट होत नाही."*
• जर हृदयविकाराचे मूळ कारण 'ताण' (stress) असेल, आणि कॉफी पिणे व ताण यांचा प्रत्यक्ष संबंध तपासलाच गेला नसेल, तर केवळ कॉफी कमी केल्याने हृदयविकाराचा धोका कमी होईल असा निष्कर्ष शास्त्रोक्त ठरत नाही. त्यामुळे त्यांचा निर्णय थेट हृदयविकार टाळण्यासाठीचा शास्त्रीय निर्णय राहत नाही.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

तार्किक युक्तिवाद (Critical Reasoning) मधील 'Weaken the Argument' किंवा 'Alternative Explanation' प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये मुख्य गृहीतक (Underlying Assumption) खोडून काढणारा पर्याय शोधावा लागतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 1.

⚠️ Note / Question & Answer Key Clarification:

According to MPSC's official final answer key, the correct answer for this question is Option 1.

### Detailed Logical Breakdown:

1. Premise and Claim:
• The research team observed that individuals consuming more than 4 cups of coffee daily experienced a 2.5-fold increase in heart disease risk (controlled for age and smoking).
• Consequently, the researchers limited their personal daily intake to 2 cups.
• The prompt asks to identify the option which, if true, indicates that their decision is not aimed at decreasing the team members' risk of heart disease (or undermines the assumed causal link).
2. Evaluation of Option 1:
• Option 1 establishes that stress is the primary causal driver of heart disease, and points out that the team never established whether variations in coffee intake directly correspond to variations in stress.
• If heart disease is driven by stress and not coffee per se, merely reducing coffee cups fails to address the underlying causal mechanism, demonstrating that their behavioral change lacks direct efficacy for mitigating heart disease risk.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In Critical Reasoning questions requiring you to isolate an alternative hypothesis or refute a causal inference, check whether an unmeasured confounding variable (e.g., stress) accounts for the observed outcome.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) ताण हा हृदय विकारांना कारणीभूत असणारा प्रमुख घटक आहे हे खात्रीशीर प्रस्थापित झाले आहे परंतु या चमूने कॉफिपानातील बदल हा प्रत्यक्षपणे ताणाच्या बदलावर परिणाम करतो काय यासंबंधाने माहिती गोळा केली आहे काय हे या युक्तिवादातून स्पष्ट होत नाही. (अचूक उत्तर): बरोबर उत्तर **पर्याय १** हे आहे.
⚠️ पर्याय (2) मोठ्या प्रमाणात धुम्रपान करणाऱ्यांच्या तुलनेत धुम्रपान न करणाऱ्या व्यक्ती एक तृतियांश पट कॉफी पितात हे अन्य संशोधनांतून पुढे आले आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) मोठ्या प्रमाणात कॉफी पिणे रक्तातील कोलेस्टेरॉलची पातळी वाढण्यास कारणीभूत होते हे अन्य संशोधनांतून पुढे आले आहे आणि हे हृदयविकाराच्या वाढत्या धोक्याच्या अगदी जवळचे निर्देशन आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) दर दिवशी तीन किंवा अधिक कप कॉफी पिणाऱ्या व्यक्तींना असलेला हृदयविकारांचा धोका दर दिवशीच्या प्रत्येक जादा कॉफीकपाच्या प्रमाणात वाढतो असे त्यांना स्वतः केलेल्या संशोधनात आढळलेले आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →