🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण Combine Group B Mains 2019 MEDIUM

पुढील वाक्ये वाचा : अ. आंधळ्याला आरश्याचा काय उपयोग ? ब. लबाडाचं आमंत्रण जेवल्यावर खरं. या दोन्ही वाक्यातील नामाचा प्रकार कोणता ? पर्यायी उत्तरे:

EN Read the following sentences: a. Andhyala aaryacha kay upayog? (What is the use of a mirror to a blind person?) b. Labadacha aamantran jevlyavar khara. (A cunning person's invitation is verified only after having the meal.) What type of noun is present in both these sentences? Alternative Answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

विशेषणसाधीत नाम

Adjective-derived noun (विशेषणसाधीत नाम)

नामसाधाधीत विशेषण

Noun-derived adjective (नामसाधाधीत विशेषण)

अव्ययसाधीत नाम

Indeclinable-derived noun (अव्ययसाधीत नाम)

क्रियावाचक नाम

Action noun (क्रियावाचक नाम)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) विशेषणसाधीत नाम

स्पष्टीकरण:

'आंधळा' आणि 'लबाड' ही मूळची गुणविशेषणे आहेत (उदा. आंधळा माणूस, लबाड कोल्हा).

परंतु प्रस्तुत वाक्यांत त्यांच्यापुढे विशेष्य (नाम) न वापरता, त्या विशेषणांनाच विभक्तीचे प्रत्यय लावून त्यांचा वापर नाम म्हणून केला आहे:

• 'आंधळ्याला' (आंधळा + ला)

• 'लबाडाचं' (लबाड + चे)

जेव्हा विशेषणांचा वापर वाक्यात नामासारखा केला जातो, तेव्हा त्यांना विशेषणसाधित नामे (Adjective-derived nouns) म्हणतात.

पर्याय विश्लेषण:

१. विशेषणसाधीत नाम: अचूक उत्तर. मूळच्या विशेषणांचा वापर वाक्यात नाम म्हणून झाला आहे.

२. नामसाधाधीत विशेषण: अयोग्य. नामापासून विशेषण बनलेले नाही (उदा. पुणेरी, सातारी).

३. अव्ययसाधीत नाम: अयोग्य. अव्ययापासून नाम बनलेले नाही (उदा. वाहवा, छे छे).

४. क्रियावाचक नाम: अयोग्य. धातूपासून क्रिया दर्शवणारे नाम बनलेले नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: वाक्यात विशेषण एकटे येऊन त्याला विभक्ती प्रत्यय लागल्यास ते विशेषण राहत नाही, तर विशेषणसाधित नाम बनते (उदा. शहाण्याला शब्दाचा मार, श्रीमंतांना गर्व असतो).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Adjective-derived noun (विशेषणसाधीत नाम)

Explanation:

'Andhala' (blind) and 'Labad' (cunning) are inherently qualitative adjectives (e.g., Andhala manus, Labad kolha).

In both sentences, instead of qualifying another noun, these adjectives take case inflection suffixes and function directly as nouns:

• 'Andhyala' (to the blind person)

• 'Labadacha' (of the cunning person)

When adjectives are used independently as subjects or objects taking noun inflections, they are termed Adjective-derived nouns (विशेषणसाधित नामे).

Option Analysis:

1. Adjective-derived noun: Correct answer. Adjectives functioning directly as nouns.

2. Noun-derived adjective: Incorrect. These are not adjectives formed from nouns.

3. Indeclinable-derived noun: Incorrect. Not formed from indeclinables.

4. Action noun: Incorrect. Not a verbal noun indicating action.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Whenever an adjective appears without a following noun and receives case endings, it transforms into an Adjective-derived noun.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) विशेषणसाधीत नाम (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) विशेषणसाधीत नाम**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) नामसाधाधीत विशेषण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) अव्ययसाधीत नाम (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) क्रियावाचक नाम (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विशेषण व विशेषणाचे प्रकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विशेषण व विशेषणाचे प्रकार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विशेषण व विशेषणाचे प्रकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'विशेषण व विशेषणाचे प्रकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'विशेषण व विशेषणाचे प्रकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'विशेषणसाधीत नाम' हे असून ते 'विशेषण व विशेषणाचे प्रकार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'विशेषण व विशेषणाचे प्रकार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन