🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण PSI Mains 2016 MEDIUM

पुढील विधाने वाचा : (a) भावकर्तृक क्रियापदांना स्वतंत्र, स्पष्टकर्ता नसतो. (b) अनियमित धातूना आख्यातांचे प्रत्यय लागत नाहीत. (c) प्रयोजक क्रियापदात कर्ता मूळ धातूतील क्रिया स्वत:च पार पाडतो. पर्यायी उत्तरे:

EN Read the following statements: (a) Impersonal verbs (भावकर्तृक क्रियापदे) do not have an independent, explicit subject. (b) Irregular roots (अनियमित धातू) do not take akhyata inflections. (c) In causative verbs (प्रयोजक क्रियापद), the subject carries out the action of the root verb by himself. Answer options:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त (a) चूक
Only (a) is incorrect
B
सर्व बरोबर
All are correct
C
फक्त (b) चूक
Only (b) is incorrect
D
फक्त (c) चूक
Only (c) is incorrect
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) फक्त (c) चूक

सविस्तर विश्लेषण:

दिलेल्या विधानांचे व्याकरणदृष्ट्या परीक्षण:

• विधान (a) बरोबर आहे: भावकर्तृक (अकर्तृक) क्रियापदांना वाक्यात स्वतंत्र व स्पष्ट कर्ता नसतो; क्रियापदातील भाव हाच कर्ता मानला जातो (उदा. आज सांजावले, मळमळते).
• विधान (b) बरोबर आहे: अनियमित (गौण) धातूंना (उदा. आहे, नाही, पाहिजे, नको) आख्यातांचे नियमित प्रत्यय लागत नाहीत; त्यांची सर्व काळांतील रूपे नियमितपणे तयार होत नाहीत.
• विधान (c) चुकीचे आहे: प्रयोजक क्रियापदात कर्ता मूळ धातूतील क्रिया स्वतः पार पाडत नसून ती क्रिया दुसऱ्याकडून करवून घेतो (उदा. आई मुलाला निजविते - झोपण्याची क्रिया मूल करते, आई करवून घेते).

त्यामुळे विधाने (a) व (b) बरोबर असून फक्त विधान (c) चूक आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

१. प्रयोजक क्रियापद: कर्ता क्रिया दुसऱ्याकडून करवून घेतो (उदा. हसवितो, चालवतो).
२. शक्य क्रियापद: कर्त्याला क्रिया करणे शक्य असते (उदा. हसवते, चालवते).
३. अकर्तृक क्रियापद: स्वतंत्र कर्ता नसतो (उदा. गडगडते).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Only (c) is incorrect

Detailed Analysis:

Evaluating each statement grammatically:

• Statement (a) is correct: Impersonal (Bhavkartruk) verbs do not possess an explicit, independent agent; the verbal action/feeling itself constitutes the subject (e.g., सांजावले, मळमळते).
• Statement (b) is correct: Irregular/Defective roots (e.g., आहे, नाही, पाहिजे, नको) do not take regular akhyata inflection suffixes across all tenses.
• Statement (c) is incorrect: In causative verbs (प्रयोजक क्रियापद), the subject does NOT perform the action directly; rather, the subject causes another agent to perform it (e.g., आई मुलाला निजविते - the child sleeps, caused by the mother).

Thus, statements (a) and (b) are correct, while statement (c) is incorrect.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

1. Causative (Prayojak): Subject makes another perform the act (e.g., हसवितो, चालवितो).
2. Potential (Shakya): Subject has the capacity to perform the act (e.g., हसवते, चालवते).
3. Impersonal (Akartruk): No external subject (e.g., गडगडते).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त (a) चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) सर्व बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त (b) चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) फक्त (c) चूक (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) फक्त (c) चूक**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →