🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

पुढील विधाने वाचा व योग्य पर्याय निवडा. अ) एकत्र येणाऱ्या वर्णातील पहिला विसर्ग व दुसरा वर्ण व्यंजन किंवा स्वर असेल तर त्यास विसर्गसंधी म्हणतात. ब) एकमेकांशेजारी येणारी वर्ण हे जर ने जोडले असतील तर त्याला स्वरसंधी म्हणतात. क) जवळ-जवळ येणाऱ्या वर्णापैकी दोन्ही वर्ण व्यंजने व दूसरा वर्ण स्वर असेल तर त्याला व्यंजनसंधी म्हणतात. पर्यायी उत्तरे :

EN Read the following statements and select the correct option: (A) If the first of the joining sounds is a visarga and the second sound is a consonant or a vowel, it is called Visarga Sandhi. (B) If adjacent sounds are vowels joined together, it is called Svara Sandhi. (C) If among the adjacent sounds, both sounds are consonants and the second is a vowel, it is called Vyanjana Sandhi. Answer options:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अ व ब बरोबर आहे.
(A) and (B) are correct
B
ब व क बरोबर आहे.
(B) and (C) are correct
C
अ, ब व क चूक आहे.
(A), (B), and (C) are incorrect
D
अ, ब व क बरोबर आहे.
(A), (B), and (C) are all correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) अ व ब बरोबर आहे.

स्पष्टीकरण व विधानांचे विश्लेषण:

• विधान (अ) बरोबर: एकत्र येणाऱ्या वर्णांपैकी पहिला वर्ण विसर्ग आणि दुसरा वर्ण व्यंजन किंवा स्वर असल्यास त्यास विसर्गसंधी म्हणतात. (उदा. मनः + राज्य = मनोराज्य, निः + आधार = निराधार).
• विधान (ब) बरोबर: एकमेकांशेजारी येणारे दोन्ही वर्ण जर स्वर असतील आणि ते परस्परांशी जोडले गेले, तर त्यास स्वरसंधी म्हणतात. (उदा. विद्या + अर्थी = विद्यार्थी).
• विधान (क) चूक: व्यंजनसंधीची अचूक व्याख्या अशी आहे की: एकत्र येणाऱ्या वर्णांपैकी पहिला वर्ण व्यंजन आणि दुसरा वर्ण स्वर किंवा व्यंजन असतो. विधान (क) मधील वाक्यरचना विसंगत आणि चुकीची आहे.

म्हणून विधाने 'अ' आणि 'ब' बरोबर असून 'क' चूक आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

संधीच्या तीन मुख्य प्रकारांच्या अचूक व्याख्या:

1. स्वरसंधी: स्वर + स्वर
2. व्यंजनसंधी: व्यंजन + स्वर / व्यंजन
3. विसर्गसंधी: विसर्ग + स्वर / व्यंजन
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) (A) and (B) are correct

Explanation & Analysis of Statements:

• Statement (A) is correct: When the first of the meeting sounds is a visarga and the second is a consonant or a vowel, it constitutes a Visarga Sandhi (e.g., मनः + राज्य = मनोराज्य).
• Statement (B) is correct: When two adjacent vowels meet and unite, it constitutes a Svara Sandhi (e.g., विद्या + अर्थी = विद्यार्थी).
• Statement (C) is incorrect: The correct definition of Vyanjana Sandhi is: when the first sound is a consonant and the second sound is either a vowel or a consonant. Statement (C) is phrased incorrectly.

Therefore, (A) and (B) are correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Core definitions summary:

1. Svara Sandhi: Vowel + Vowel
2. Vyanjana Sandhi: Consonant + Consonant/Vowel
3. Visarga Sandhi: Visarga + Vowel/Consonant
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) अ व ब बरोबर आहे. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) अ व ब बरोबर आहे.**[/gold]
⚠️ पर्याय (2) ब व क बरोबर आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) अ, ब व क चूक आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) अ, ब व क बरोबर आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →