भारतीय संविधानातील दुरुस्तीसंदर्भात खालील विधान/विधाने वाचा. अ. संसदेत मतभेद झाल्यास घटनादुरुस्तीचा प्रस्ताव रद्द होतो. ब. घटनादुरुस्तीच्या विधेयकास राष्ट्रपतींची पूर्वपरवानगी आवश्यक असते. क. घटनादुरुस्ती विधेयकाला मान्यता देण्यासाठी राज्य विधिमंडळावर वेळेचे बंधन आहे. ड. घटनादुरुस्ती विधेयकाबाबत राष्ट्रपतींना नकाराधिकार नाही.
EN
Read the following statement/statements regarding amendment to the Constitution of India:
a. If disagreement arises in Parliament, the constitutional amendment proposal lapses.
b. Prior permission of the President is required for a constitutional amendment bill.
c. There is a time constraint on State Legislatures to ratify a constitutional amendment bill.
d. The President has no veto power with respect to a constitutional amendment bill.
योग्य उत्तर: पर्याय १ (अ, ड बरोबर ब, क चूक)
स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी स्वतंत्रपणे विशेष बहुमताने मंजूर करणे बंधनकारक असते. दोन्ही सभागृहांमध्ये मतभेद झाल्यास संयुक्त बैठकीची (Joint Sitting) कोणतीही तरतूद नाही, त्यामुळे प्रस्ताव रद्द होतो.
•
विधान (ब) चूक आहे: घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेत मांडण्यासाठी राष्ट्रपतींची पूर्वपरवानगी लागत नाही.
•
विधान (क) चूक आहे: संघराज्यीय दुरुस्ती विधेयकाला मान्यता देण्यासाठी राज्य विधिमंडळांवर संविधानाने कोणतेही कालमर्यादेचे बंधन घातलेले नाही.
•
विधान (ड) बरोबर आहे: २४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार (१९७१) संसदेने मंजूर केलेल्या घटनादुरुस्ती विधेयकावर राष्ट्रपतींना स्वाक्षरी करणे बंधनकारक आहे; त्यांच्याकडे कोणताही नकाराधिकार (Veto Power) नाही.
•
त्यामुळे विधाने (अ) व (ड) बरोबर आणि (ब) व (क) चूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
घटनादुरुस्ती विधेयक: राष्ट्रपतींची पूर्वपरवानगी लागत नाही; संयुक्त बैठक नाही; राज्यांवर मुदतीचे बंधन नाही; राष्ट्रपतींना नकाराधिकार नाही (मंजूरी देणे बंधनकारक).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (a, d correct; b, c incorrect)
Explanation:
•
Statement (a) is CORRECT: Each House must pass the amendment bill separately; there is no provision for a joint sitting in case of a deadlock, causing the bill to lapse.
•
Statement (b) is INCORRECT: A constitutional amendment bill does NOT require prior recommendation/permission of the President.
•
Statement (c) is INCORRECT: There is no time limit prescribed in the Constitution within which State Legislatures must ratify a federal amendment bill.
•
Statement (d) is CORRECT: Under the 24th Amendment Act, 1971, the President has no veto power over constitutional amendment bills and must give his assent.
•
Thus, (a) and (d) are correct; (b) and (c) are incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Constitutional amendment: No prior presidential sanction; No joint sitting; No state ratification time limit; No presidential veto (assent is mandatory).