🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
२० ते ३० सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
सोपी (८८% अचूकता)
चालू घडामोडी Maharashtra Current Affairs Special - February 2026 2026 EASY

भारताच्या अणू ऊर्जा कार्यक्रमाची मातृसंस्था मानले जाणारे आणि डॉ. होमी जहांगीर भाभा यांच्या पुढाकाराने स्थापन झालेले 'भाभा अणु संशोधन केंद्र' (BARC) महाराष्ट्रात कोणत्या ठिकाणी स्थित आहे?

EN Regarded as the mother institution of India's nuclear energy program and founded under the visionary leadership of Dr. Homi J. Bhabha, the Bhabha Atomic Research Centre (BARC) is located at which site in Maharashtra?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
पुणे
Pune
B
नागपूर
Nagpur
C
तारापूर
Tarapur
D
ट्रॉम्बे (मुंबई)
Trombay (Mumbai)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✔ योग्य उत्तर: पर्याय ४ (ट्रॉम्बे, मुंबई)

📌 महत्त्वाचे मुद्दे व सविस्तर विश्लेषण:

• स्थापना व पार्श्वभूमी: भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC) ची स्थापना ३ जानेवारी १९५४ रोजी डॉ. होमी भाभा यांनी 'अॅटोमिक एनर्जी एस्टॅब्लिशमेंट, ट्रॉम्बे' (AEET) म्हणून केली होती. १९६६ मध्ये डॉ. भाभा यांच्या निधनानंतर याचे नामकरण BARC करण्यात आले.
• स्थान: हे केंद्र मुंबईतील ट्रॉम्बे (Trombay) येथे स्थित आहे.
• महत्त्व: भारताची पहिली संशोधन अणुभट्टी 'अप्सरा' (Apsara - 1956), तसेच सायरस (CIRUS), ध्रुव (Dhruva) आणि कामिनी या अणुभट्ट्यांचे संचालन व अणू संशोधनाचे कार्य येथे चालते.
• टीप: तारापूर (पालघर) येथे भारतातील पहिला व्यावसायिक अणुऊर्जा प्रकल्प (Nuclear Power Plant) आहे, तर ट्रॉम्बे येथे संशोधन संस्था (BARC) आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

MPSC GS-IV (विज्ञान व तंत्रज्ञान - अणुऊर्जा): भारतातील प्रमुख अणु संशोधन संस्था, संशोधन अणुभट्ट्या (Research Reactors) आणि अणुऊर्जा प्रकल्प यांच्या स्थानांवर नेहमी प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✔ Correct Answer: Option 4 (Trombay, Mumbai)

📌 Key Analysis & Highlights:

• Establishment & Heritage: Founded on January 3, 1954, as the Atomic Energy Establishment, Trombay (AEET) by Dr. Homi Jehangir Bhabha. Renamed Bhabha Atomic Research Centre (BARC) in 1966.
• Headquarters: Situated at Trombay in Mumbai.
• Landmark Achievements: Home to India's first indigenous research reactor 'Apsara' (commissioned in 1956), CIRUS, Dhruva, and pioneering isotope research.
• Crucial Distinction: Tarapur (Palghar) hosts India's first commercial atomic power station, whereas Trombay (Mumbai) houses the primary nuclear research establishment (BARC).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

MPSC GS-IV (Science & Technology - Nuclear Energy): Institutional geography of the Department of Atomic Energy (DAE), research reactors, and distinction between R&D centers and commercial power stations.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) पुणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) नागपूर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) तारापूर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) ट्रॉम्बे (मुंबई) (अचूक उत्तर): [green]✔ योग्य उत्तर: पर्याय ४ (ट्रॉम्बे, मुंबई)[/green]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र - फेब्रुवारी २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - फेब्रुवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - फेब्रुवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - फेब्रुवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र - फेब्रुवारी २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र - फेब्रुवारी २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र - फेब्रुवारी २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'महाराष्ट्र - फेब्रुवारी २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र - फेब्रुवारी २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →