मध्ययुगीन भारतीय साम्राज्ये आणि त्यांचे 'संस्थापक' या संदर्भात खालीलपैकी कोणती जोडी 'चुकीची' (विसंगत) आहे? (१) हरिहर व बुक्क --- विजयनगर साम्राज्य (२) हसन गंगू बहामनी --- बहामनी राज्य (३) सिकंदर लोदी --- लोदी घराणे (४) जहिरुद्दीन मोहम्मद बाबर --- मुघल साम्राज्य
EN
Regarding medieval Indian dynasties and their respective 'Founders', which of the following pairs is INCORRECT?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) - सिकंदर लोदी --- लोदी घराणे (ही जोडी चुकीची आहे).
विश्लेषण:
•
पर्याय (३) चुकीची जोडी आहे: दिल्ली सल्तनतच्या लोदी घराण्याचा (१४५१–१५२६) मूळ संस्थापक 'बहलोल लोदी' (Bahlul Lodi) हा होता. सिकंदर लोदी हा त्याचा मुलगा व दुसरा सुलतान होता (ज्याने १५०४ मध्ये आग्रा शहराची स्थापना केली आणि राजधानी दिल्लीहून आग्र्याला हलवली). त्यामुळे संस्थापक म्हणून सिकंदर लोदीचे नाव चुकीचे आहे.
•
पर्याय (१) बरोबर जोडी: १३३६ मध्ये तुघलक राजवटीविरुद्ध बंड करून हरिहर प्रथम आणि बुक्क राय प्रथम या दोन बंधूंनी तुंगभद्रा नदीच्या काठी विजयनगर साम्राज्याची स्थापना केली.
•
पर्याय (२) बरोबर जोडी: १३४७ मध्ये अल्लाउद्दीन हसन बहमन शाह (हसन गंगू) याने दक्षिणेत बहामनी राज्याची स्थापना केली आणि गुलबर्गा ही राजधानी बनवली.
•
पर्याय (४) बरोबर जोडी: १५२६ मध्ये पहिल्या पानिपतच्या युद्धात इब्राहिम लोदीचा पराभव करून जहिरुद्दीन मोहम्मद बाबरने भारतात मुघल साम्राज्याची स्थापना केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लोदी घराणे (१४५१-१५२६) चे तीन सुलतान:
१.
बहलोल लोदी (संस्थापक, १४५१-१४८९)
२.
सिकंदर लोदी (१४८९-१५१७ - आग्रा शहराचा निर्माता व 'गुलरुखी' टोपणनावाने कविता करणारा)
३.
इब्राहिम लोदी (अखेरचा सुलतान, १५१७-१५२६ - पानिपतात मारला गेला).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) - Sikandar Lodi --- Lodi Dynasty (This pair is INCORRECT).
Analysis:
•
Pair (3) is incorrect: The founder of the Afghan Lodi Dynasty of Delhi Sultanate (1451–1526) was Bahlul Lodi (reigned 1451–1489). Sikandar Lodi was his son and second ruler (reigned 1489–1517), who famously founded the city of Agra in 1504.
•
Pair (1) is correct: Harihara I and Bukka Raya I founded the Vijayanagara Empire on the banks of Tungabhadra in 1336 with the spiritual blessings of sage Vidyaranya.
•
Pair (2) is correct: Alauddin Hasan Bahman Shah (popularly known as Hasan Gangu) founded the Bahmani Sultanate in 1347 with Gulbarga (Ahsanabad) as capital.
•
Pair (4) is correct: Zahir-ud-din Muhammad Babur founded the Mughal Empire after defeating Ibrahim Lodi at the First Battle of Panipat in 1526.
Distractor Analysis:
•
Since (1), (2), and (4) represent correct founder-dynasty associations, (3) is the singular mismatched pair.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Chronology of Lodi Dynasty: Bahlul Lodi (founder, 1451–89) ➔ Sikandar Lodi (founded Agra, introduced Gaz-i-Sikandari, 1489–1517) ➔ Ibrahim Lodi (defeated at Panipat, 1517–26).