राज्यपालाच्या नियुक्तीबाबत संविधान सभेने खालीलपैकी कोणत्या मॉडेलचा स्वीकार केला ?
EN
Regarding the appointment of the Governor, which of the following models was adopted by the Constituent Assembly?
1. American Model
2. Canadian Model
3. Australian Model
4. German Model
अचूक उत्तर: पर्याय (२) कॅनेडीयन मॉडेल
सविस्तर विश्लेषण:
•
कॅनेडियन मॉडेलचा स्वीकार:
•
भारतीय राज्यघटनेच्या मसुदा समितीने सुरुवातीला राज्यपालांच्या थेट निवडणुकीचा विचार केला होता, परंतु अखेर कॅनडाच्या मॉडेलची निवड केली.
•
कॅनडामध्ये प्रांतांच्या गव्हर्नरांची नियुक्ती केंद्रातील गव्हर्नर-जनरल करतात. भारतातही राज्यांच्या राज्यपालांची नियुक्ती केंद्र शासनाच्या सल्ल्याने राष्ट्रपतींद्वारे केली जाते.
•
अमेरिकन मॉडेल का नाकारले?
•
अमेरिकेत राज्यांचे राज्यपाल थेट जनतेद्वारे निवडून येतात (अध्यक्षीय पद्धत).
•
भारतात संसदीय शासन पद्धती असल्यामुळे निवडून आलेला राज्यपाल आणि निवडून आलेला मुख्यमंत्री यांच्यात अधिकारांचा संघर्ष टाळण्यासाठी अमेरिकन मॉडेल नाकारण्यात आले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
राज्यपालांची नियुक्ती पद्धत: कॅनडाच्या घटनेवरून घेतली आहे.
•
राज्यपाल हा केंद्र आणि राज्य यांच्यातील महत्त्वाचा घटनात्मक दुवा असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Canadian Model
Detailed Analysis:
•
Adoption of Canadian Model:
•
The Constituent Assembly debated direct elections for Governors but ultimately adopted the Canadian model of appointment by the Centre.
•
In Canada, provincial Governors are appointed by the Governor-General of Canada.
•
Rejection of American Model:
•
In the USA, Governors are directly elected by voters.
•
In India's parliamentary system, an elected Governor could clash with an elected Chief Minister for political authority, potentially destabilizing state administration.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Appointment of Governor by Centre: Borrowed from Canada.
•
Direct election of Governors: American model (rejected by India).