🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

मानवी शरीरातील मानेच्या पुढील भागात, जिभेच्या मुळाशी वसलेल्या घोड्याच्या नालेच्या आकाराच्या 'हायॉइड हाडाबाबत' (Hyoid Bone / कंठिकास्थी) खालीलपैकी कोणते विधान शरीररचनाशास्त्रीयदृष्ट्या सत्य आहे?

EN Regarding the U-shaped 'Hyoid Bone' situated in the anterior neck at the base of the tongue, which of the following statements is anatomically TRUE?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

हे कवटीचा अविभाज्य भाग असून टेम्पोरल हाडाशी मजबूत सांध्याने प्रत्यक्ष जोडलेले असते

It is an integral cranial bone directly articulating via a suture with the temporal bone

हे हाड केवळ अन्न गिळण्याच्या क्रियेत मदत करते, मानवी बोलण्याशी (वाचा निर्मिती) याचा कोणताही संबंध नसतो

It functions solely in swallowing with zero involvement in human vocalization or speech

हे मानवी सांगाड्यातील एकमेव असे हाड आहे जे इतर कोणत्याही हाडाशी थेट सांध्याने (Articulate) जोडलेले नसते

It is the only bone in the entire human skeleton that does not articulate directly with any other bone

हे मानवी शरीरातील सर्वात मोठे सेसमॉइड हाड मानले जाते

It is classified as the largest sesamoid bone in the human body

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

पर्याय (३) हे योग्य उत्तर आहे.

• हायॉइड हाड (Hyoid bone / कंठिकास्थी): हे मानेच्या पुढील भागात हनुवटी आणि कंठ (Larynx) यांच्या दरम्यान वसलेले 'U' किंवा घोड्याच्या नालेच्या आकाराचे हाड आहे.

• शरीरशास्त्रातील अद्वितीय वैशिष्ट्य: हे मानवी शरीरातील एकमेव हाड आहे जे इतर कोणत्याही हाडाशी सांध्याने जोडलेले नसते (It does not articulate with any other bone). हे हाड स्नायू आणि अस्थिबंधांच्या (ligaments) साहाय्याने मानेमध्ये अधांतरी टांगलेले असते.

• कार्ये: हे जिभेच्या स्नायूंना आधार देते आणि गिळणे व बोलणे या दोन्ही क्रियांमध्ये मोलाची भूमिका बजावते.

• न्यायवैद्यक (Forensic) महत्त्व: गळा आवळून किंवा फाशी देऊन हत्या झाल्यास (Strangulation) हे हायॉइड हाड मोडते, ज्यामुळे हत्येचा संशय सिद्ध करता येतो.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• सर्वात मोठे सेसमॉइड हाड: पॅटेला (गुडघ्याची वाटी) आहे, हायॉइड नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• इतर कोणत्याही हाडाशी न जोडलेले एकमेव हाड = हायॉइड हाड (Hyoid bone)

• आकार = U-आकाराचे (घोड्याच्या नालेसारखे)

• गळा दाबून हत्येच्या तपासात मोडणारे हाड = हायॉइड हाड.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Option (3) is the correct answer.

• Hyoid Bone (Lingual bone): A unique U-shaped bone located in the anterior midline of the neck between the mandible and thyroid cartilage.

• Anatomical Singularity: It is famously the only bone in the human skeleton that does not articulate directly with any other bone. Instead, it is suspended *in situ* solely by muscular and ligamentous attachments (stylohyoid ligaments from the temporal styloid processes).

• Functions: Serves as a movable anchor base for the tongue and supports the pharyngeal apparatus during swallowing and speech.

• Medico-legal Forensic Significance: Fractured hyoid bone in autopsy indicates violent manual strangulation or hanging.

Distractor Analysis:

• Largest sesamoid bone: Patella, not the hyoid.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Only bone without skeletal articulation: Hyoid bone

• Shape: U-shaped

• Forensic marker for strangulation homicide: Hyoid fracture.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) हे कवटीचा अविभाज्य भाग असून टेम्पोरल हाडाशी मजबूत सांध्याने प्रत्यक्ष जोडलेले असते (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) हे हाड केवळ अन्न गिळण्याच्या क्रियेत मदत करते, मानवी बोलण्याशी (वाचा निर्मिती) याचा कोणताही संबंध नसतो (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) हे मानवी सांगाड्यातील एकमेव असे हाड आहे जे इतर कोणत्याही हाडाशी थेट सांध्याने (Articulate) जोडलेले नसते (अचूक उत्तर): पर्याय (३) हे योग्य उत्तर आहे.

✗ पर्याय (4) हे मानवी शरीरातील सर्वात मोठे सेसमॉइड हाड मानले जाते (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'हे मानवी सांगाड्यातील एकमेव असे हाड आहे जे इतर कोणत्याही हाडाशी थेट सांध्याने (Articulate) जोडलेले नसते' हे असून ते 'अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'अस्थी संस्था, मानवी सांगडा, स्नायू व सांधे' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन