थोमस बोशाँ आणि जेम्स चाइल्ड्रेस नुसार स्वायत्ततेचा मान राखणे, हितकारकता, दुर्भावरहीतता आणि न्यायाचा मान राखणे ह्या चार जैव / जैव-वैद्यकीय नैतिकतेच्या तत्वांना __________ असे म्हणतात.
EN
Respect for autonomy, beneficence, non-maleficence and respect for justice are the four principles of bio/biomedical ethics, according to Thomas Boshan and James Childress, called __________.
योग्य उत्तर: पर्याय (4) प्रिंसीपलीझम (Principlism)
सविस्तर विश्लेषण:
•
जैव-वैद्यकीय नैतिकतेतील 'प्रिंसीपलीझम' (Principlism):
•
अमेरिकन तत्त्वज्ञ टॉम एल. बीचॅम्प (Tom L. Beauchamp) आणि जेम्स एफ. चाइल्ड्रेस (James F. Childress) यांनी १९७९ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या त्यांच्या *'प्रिन्सिपल्स ऑफ बायोमेडिकल एथिक्स'* (Principles of Biomedical Ethics) या ग्रंथात आधुनिक जैव-वैद्यकीय नैतिकतेची चार मूलभूत तत्त्वे मांडली.
•
या तत्त्वांच्या प्रणालीला 'प्रिंसीपलीझम' (Principlism / तत्त्ववाद) असे म्हणतात.
•
चार मूलभूत तत्त्वे:
१)
स्वायत्ततेचा मान (Autonomy): रुग्णाच्या स्वतःच्या शरीरावर निर्णय घेण्याच्या अधिकाराचा व संमतीचा मान राखणे.
२)
हितकारकता (Beneficence): रुग्णाच्या भल्यासाठी आणि फायद्यासाठीच वैद्यकीय कृती करणे.
३)
दुर्भावरहीतता / अहानिकारकता (Non-maleficence): "प्रथम कोणतीही हानी करू नका" (First, do no harm / *Primum non nocere*).
४)
न्याय (Justice): आरोग्य सेवांचे आणि उपचारांचे निष्पक्ष, समान व भेदभावविरहित वाटप.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
वैद्यकीय संशोधन आणि क्लिनिकल ट्रायल्समध्ये मानवी हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी 'प्रिंसीपलीझम' ही जागतिक पातळीवर प्रमाण चौकट मानली जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Principlism
Detailed Analysis:
•
Principlism in Bioethics:
•
Formulated by philosophers Tom L. Beauchamp and James F. Childress in their seminal treatise *Principles of Biomedical Ethics* (1979).
•
This four-principle framework is internationally termed Principlism.
•
The Four Pillars:
1.
Autonomy: Respecting the decision-making agency, informed consent, and self-determination of individuals.
2.
Beneficence: Moral obligation to act for the clinical benefit and welfare of the patient.
3.
Non-maleficence: The sacred duty to inflict no avoidable harm (*primum non nocere*).
4.
Justice: Fair, equitable, and non-discriminatory distribution of healthcare burdens and therapeutic benefits.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Principlism anchors international medical codes, clinical trial ethics review boards (IRBs), and human subject protection laws.