खालील विधानांचा आढावा घ्या. अ) देशाच्या औषधोउत्पादनामध्ये पूर्वी महाराष्ट्राचा वाटा 15% होता. ब) देशाच्या औषधोउत्पादनामध्ये पूर्वी महाराष्ट्राचा वाटा 40% होता. क) देशाच्या औषधोउत्पादनामध्ये सध्या महाराष्ट्राचा वाटा 40% आहे. ड) देशाच्या औषधोउत्पादनामध्ये सध्या महाराष्ट्राचा वाटा 15% आहे. कोणती विधाने बरोबर आहे?
EN
Review the following statements:
a) Earlier, Maharashtra's share in national pharmaceutical production was 15%.
b) Earlier, Maharashtra's share in national pharmaceutical production was 40%.
c) Currently, Maharashtra's share in national pharmaceutical production is 40%.
d) Currently, Maharashtra's share in national pharmaceutical production is about 15%.
Which statements are correct?
उत्तर: ब आणि ड (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
ऐतिहासिकदृष्ट्या स्वातंत्र्योत्तर काळात देशातील औषध निर्मितीमध्ये (Pharmaceuticals) मुंबई, ठाणे-बेलापूर आणि पुणे पट्ट्यामुळे महाराष्ट्राचा वाटा सुमारे 40% इतका प्रचंड होता (विधान ब बरोबर).
•
नंतरच्या दशकांत गुजरात (अंकलेश्वर, वडोदरा), तेलंगणा (हैदराबाद) आणि हिमाचल प्रदेश (बद्दी) येथे कर सवलतींमुळे औषध उद्योगांचे विकेंद्रीकरण झाले, ज्यामुळे महाराष्ट्राचा सध्याचा वाटा घसरून सुमारे 15% ते 20% वर आला आहे (विधान ड बरोबर).
•
त्यामुळे विधाने 'ब' आणि 'ड' ही अचूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
हिंदुस्तान अँटिबायोटिक्स लिमिटेड (HAL) हा भारतातील पहिला सार्वजनिक क्षेत्रातील औषध निर्माण कारखाना पिंपरी (पुणे) येथे 1954 मध्ये स्थापन करण्यात आला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: b and d (Option 4)
Key Points:
•
Statement b is correct: Historically, Maharashtra (centered on the Mumbai-Thane-Belapur-Pune industrial corridor) dominated India's pharmaceutical manufacturing, accounting for over 40% of national formulation and bulk drug output.
•
Statement d is correct: Over recent decades, policy shifts, excise-free zones, and regional pharma clusters in Gujarat, Hyderabad, and Himachal Pradesh (Baddi) dispersed manufacturing, lowering Maharashtra's relative national share to around 15%.
•
Thus, statements b and d are historically and economically valid.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Hindustan Antibiotics Limited (HAL) at Pimpri (Pune), founded in 1954, was India's premier public-sector pharmaceutical manufacturing enterprise.