खारट आणि क्षारीय मृदेस दुसऱ्या नावानेसुद्धा ओळखतात. खालीलपैकी अचूक पर्याय कोणता ?
EN
Saline and alkaline soil is also known by another name. Which of the following is the correct option?
उत्तर: चोपन मृदा (पर्याय 2)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
खारट व क्षारीय मृदा (Saline & Alkaline Soil): महाराष्ट्रात अशा मृदेला स्थानिक पातळीवर 'चोपन जमीन' किंवा 'खार जमीन' म्हणतात.
•
अत्यधिक पाणी दिल्याने (Over-irrigation) आणि सदोष निचरा प्रणालीमुळे जमिनीच्या पृष्ठभागावर सोडियम, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियमचे क्षार जमा होतात, ज्यामुळे ही जमीन नापीक व क्षारयुक्त (चोपन) बनते.
•
उत्तर भारतात याला रेह, कल्लार किंवा ऊसर म्हणतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रात ऊस शेतीखालील कालवा सिंचन पट्ट्यात (उदा. प्रवरा, नीरा, कृष्णा खोरे) पाण्याचा अतिवापर झाल्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर काळ्या जमिनीचे 'चोपन' जमिनीत रूपांतर झाले आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Chopan soil (Option 2)
Key Points:
•
Saline and Alkaline Soil: In Maharashtra, highly saline/alkali soils are locally referred to as 'Chopan soil' (चोपन जमीन) or 'Khar land'.
•
These soils develop primarily due to excessive canal irrigation and poor sub-surface drainage, causing capillary rise and encrustation of sodium and magnesium salts.
•
In northern India, they are called Reh, Kallar, or Usar.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Heavy over-irrigation in sugarcane-growing canal tracts of Maharashtra (Nira, Pravara, Krishna basins) has led to acute soil degradation and the spread of 'Chopan' soils.