🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2020 MEDIUM

अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचारास प्रतिबंध) अधिनियम, 1989 मधील कलम 3 मध्ये .ची तरतूद आहे.

EN Section 3 of the Scheduled Castes and the Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, 1989 provides for ____________.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अत्याचाराच्या प्रकारांची

Types of atrocities

शिक्षेची

Punishments

अत्याचाराचे गुन्हे व त्यांच्या शिक्षा

Punishments for offences of atrocities

वरीलपैकी कोणतेही नाही

None of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) अत्याचाराचे गुन्हे व त्यांच्या शिक्षा

सविस्तर कायदेशीर व तांत्रिक विश्लेषण:

• अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचारास प्रतिबंध) कायदा, १९८९ चे कलम ३:

कलम ३ चे अधिकृत वैधानिक शीर्षक 'अत्याचाराच्या अपराधांसाठी शिक्षा' (Punishments for offences of atrocities) असे आहे.

• कलम ३ मधील तरतुदींची व्याप्ती:

• कलम ३(१): गैर-अनुसूचित जाती/जमातीच्या व्यक्तीने SC/ST व्यक्तीविरुद्ध केलेल्या विविध २९ हून अधिक विशिष्ट अत्याचारांच्या प्रकारांची व्याख्या आणि त्यासाठी किमान ६ महिने ते ५ वर्षांपर्यंत कारावास व दंड अशी शिक्षा विहित करते.

• कलम ३(२): गंभीर फौजदारी गुन्ह्यांसाठी शिक्षा (उदा. फाशीच्या गुन्ह्यात खोटा पुरावा दिल्यास फाशीची शिक्षा, इतर गुन्ह्यांसाठी जन्मठेप किंवा १० वर्षांपर्यंत कारावास).

• त्यामुळे कलम ३ मध्ये केवळ गुन्ह्यांचे प्रकार किंवा केवळ शिक्षा नसून 'अत्याचाराचे गुन्हे आणि त्यांच्यासाठी विहित केलेल्या शिक्षा' (Punishments for offences of atrocities) या दोन्हींची सर्वसमावेशक तरतूद आहे.

• इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (१) व (२) अपूर्ण आहेत, कारण कलम ३ हे गुन्हे आणि शिक्षा या दोन्हींचा एकत्रित समावेश करते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

SC/ST (अत्याचार प्रतिबंध) कायदा, १९८९ - कलम ३:

• अधिकृत शीर्षक: अत्याचाराच्या अपराधांसाठी शिक्षा (Punishments for offences of atrocities).

• कलम ३(१) अंतर्गत शिक्षा: किमान ६ महिने ते कमाल ५ वर्षे + दंड.

• कलम ३(२) अंतर्गत शिक्षा: ७ वर्षे, १० वर्षे, जन्मठेप किंवा फाशी (मृत्युदंड)!

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Punishments for offences of atrocities

Detailed Legal & Technical Analysis:

• Section 3 of the Scheduled Castes and the Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act, 1989:

Section 3 is explicitly titled 'Punishments for offences of atrocities' (अत्याचाराच्या अपराधांसाठी शिक्षा).

• Dual Nature of Section 3:

• Section 3(1) defines specific acts of atrocities committed by non-SC/ST persons against SC/ST members and prescribes punishment with imprisonment for a term not less than 6 months extending up to 5 years, and with fine.

• Section 3(2) sets out severe penalties (imprisonment for 10 years, life imprisonment, or death penalty) for aggravated offences such as fabricating false capital evidence, arson, or murder.

• Hence, Section 3 encapsulates both the offences and their substantive penal sanctions.

• Analysis of Other Options:

• Options (1) and (2) are incomplete descriptions of the full statutory heading and content of Section 3.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

SC/ST (PoA) Act, 1989 - Section 3:

• Exact heading: Punishments for offences of atrocities.

• Section 3(1): Defines atrocity offences + specifies imprisonment (6 months to 5 years + fine).

• Section 3(2): Prescribes aggravated penalties up to life imprisonment and death!

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अत्याचाराच्या प्रकारांची (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) शिक्षेची (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) अत्याचाराचे गुन्हे व त्यांच्या शिक्षा (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) अत्याचाराचे गुन्हे व त्यांच्या शिक्षा**[/gold]

✗ पर्याय (4) वरीलपैकी कोणतेही नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अत्याचाराचे गुन्हे व त्यांच्या शिक्षा' हे असून ते 'मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९९३' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचारास प्रतिबंध) अधिनियम, 1989 मधील कलम 3 मध्ये .ची तरतूद आहे.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन