🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2021 CSAT Paper-II 2021 MEDIUM

गाळलेली जागा भरून समानार्थी अर्थाची दोन वाक्ये मिळवण्यासाठी दिलेल्या पर्यायांतून उचित शब्दजोडी निवडा. मित्रत्वाने व सहकर्मी भावनेने संबोधले जाण्याची सवय असल्यामुळे अनेक अध्यापक नव्या विभाग प्रमुखाच्या सुरुवातीच्या भाष्याच्या ________ शैलीमुळे अलिप्त राहिले.

EN Select the appropriate pair of words from given options for filling the space and make two sentences with equivalent meanings. Many senior faculty members who were accustomed to being addressed in a more collegial and egalitarian manner were alienated by the __________ tone of the new department chair's introductory remarks.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
आशावादी आणि अनुकूल
Sanguine and Propitious
B
खिन्न आणि लाजिरवाणा
Saturnine and Ignominious
C
उद्दाम आणि लाजिरवाणा
Peremptory and Ignominious
D
अधिकारयुक्त आणि उद्दाम
Imperious and Peremptory
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

बरोबर उत्तर पर्याय ४ (अधिकारयुक्त आणि उद्दाम / Imperious and Peremptory) हे आहे.

### सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. वाक्याचा संदर्भ आणि अर्थ:
• वाक्यात नमूद केले आहे की वरिष्ठ अध्यापकांना 'सहकर्मी' (collegial) आणि 'समानतावादी' (egalitarian) पद्धतीने वागवले जाण्याची सवय होती.
• परंतु नवीन विभाग प्रमुखाच्या संभाषणशैलीमुळे ते दुरावले (alienated/अलिप्त) गेले.
• याचा स्पष्ट अर्थ असा की नवीन प्रमुखाची भाषा किंवा बोलण्याचा बाज हा सहकाऱ्यांशी समान पातळीवर बोलणारा नसून हुकूमशाही, उद्धट किंवा अधिकार गाजवणारा होता.
२. पर्यायांचे विश्लेषण:
• पर्याय १: आशावादी आणि अनुकूल (Sanguine and Propitious): दोन्ही शब्द सकारात्मक आहेत. अशा अनुकूल शैलीमुळे प्राध्यापक दुरावले जाणार नाहीत.
• पर्याय २: खिन्न आणि लाजिरवाणा (Saturnine and Ignominious): 'Saturnine' म्हणजे उदास/गंभीर आणि 'Ignominious' म्हणजे मानहानीकारक. हे शब्द वरिष्ठ सहकाऱ्यांना अधिकारशाही पद्धतीने दुरावण्याच्या संदर्भाशी सुसंगत नाहीत.
• पर्याय ३: उद्दाम आणि लाजिरवाणा (Peremptory and Ignominious): 'Ignominious' हा शब्द चुकीचा आहे.
• पर्याय ४: अधिकारयुक्त आणि उद्दाम (Imperious and Peremptory):
• Imperious (अधिकारयुक्त/हुकूमशाही): कोणत्याही समर्थनाशिवाय सत्ता किंवा अधिकार गाजवणारा, गर्विष्ठ, दबंग (arrogant and domineering).
• Peremptory (उद्दाम/आज्ञाधारकतेचा आग्रह धरणारा): तात्काळ आज्ञापालनाची सक्ती करणारा किंवा विरोध सहन न करणारा (insisting on immediate obedience in a brusque manner).
• हे दोन्ही शब्द समानार्थी अर्थाची दोन वाक्ये अचूकपणे तयार करतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

इंग्रजी व्याकरण व शब्दसंग्रह (Vocabulary & Sentence Equivalence) प्रश्नांमध्ये वाक्यातील मुख्य विरोधाभास (Contrast Clues) ओळखा. येथे 'collegial/egalitarian' या संकल्पनेच्या नेमका विरुद्धार्थी अर्थ व्यक्त करणारी जोडी 'Imperious and Peremptory' हीच आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 4 (Imperious and Peremptory).

### Detailed Analysis:

1. Contextual Clues in the Sentence:
• The sentence states that senior faculty members were accustomed to a "collegial and egalitarian" manner (meaning cooperative, respectful, and treating peers as equals).
• They felt "alienated" by the tone of the new department chair.
• Therefore, the missing word must represent the antithesis of collegiality—namely, an authoritarian, domineering, or imperious posture.
2. Evaluation of Options:
• Option 1: Sanguine and Propitious: Both mean optimistic or favorable. A positive tone would not alienate faculty members.
• Option 2: Saturnine and Ignominious: *Saturnine* means gloomy or morose; *Ignominious* means humiliating or disgraceful. Neither captures an authoritarian attitude towards colleagues.
• Option 3: Peremptory and Ignominious: While *Peremptory* fits, *Ignominious* does not fit the context.
• Option 4: Imperious and Peremptory:
• Imperious: Assuming power or authority without justification; domineering, dictatorial.
• Peremptory: Insisting on immediate attention or unquestioning obedience; briskly commanding.
• Inserting either word yields two sentences with identical, contextually precise connotations.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In CSAT Sentence Equivalence questions, identify semantic antonyms or structural pivots. Here, the contrast between "collegial/egalitarian" and the alienating tone directly requires synonymous words denoting overbearing authority.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) आशावादी आणि अनुकूल (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) खिन्न आणि लाजिरवाणा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) उद्दाम आणि लाजिरवाणा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) अधिकारयुक्त आणि उद्दाम (अचूक उत्तर): बरोबर उत्तर **पर्याय ४ (अधिकारयुक्त आणि उद्दाम / Imperious and Peremptory)** हे आहे.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →