🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण ASO Mains 2014 MEDIUM

'अंत:करण' या शब्दाच्या संधीचा खालील योग्य पर्याय निवडा.

EN Select the correct sandhi option for the word 'अंत:करण' (Antaḥkaraṇa):

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अंत: + करण

अंतस् + करण

अत:स् + करण

अंतर् + करण

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) अंतर् + करण

स्पष्टीकरण व नियम:

संस्कृत व्याकरणामध्ये 'अंतःकरण' या शब्दाचा मूळ पोटशब्द अंतर् + करण असा होतो.

नियम (रेफाचा विसर्ग होणे):

• पदाच्या शेवटी असणाऱ्या 'र्' (रेफ) नंतर जर 'क, ख, प, फ' यांपैकी कोणताही कठोर वर्ण आला, तर 'र्' चा विसर्ग (ः) होतो.

• प्रक्रिया:

• मूळ अव्यय: अंतर्

• अंतर् + करण ➔ 'र्' च्या पुढे कठोर वर्ण 'क' आल्यामुळे 'र्' चा विसर्ग झाला ➔ अंतःकरण.

• MPSC आयोगाची अधिकृत उत्तरतालिका: आयोगाने या परीक्षेत पर्याय (४) 'अंतर् + करण' हेच अधिकृत अचूक उत्तर दिलेले आहे.

इतर पर्याय:

• पर्याय (१) 'अंतः + करण': हा विसर्गाचा अंतिम विग्रह आहे, पण मूळ संस्कृत प्रकृती 'अंतर्' ही आहे.

• पर्याय (२) 'अंतस् + करण': अंतर् ऐवजी अंतस् हा चुकीचा stem आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

'अंतर्' अव्ययाची विसर्ग रूपे:

• अंतर् + करण = अंतःकरण ('र्' चा विसर्ग होतो)

• अंतर् + गत = अंतर्गत (मृदू वर्ण असल्याने 'र्' रफार बनून राहतो)

• अंतर् + आत्मा = अंतरात्मा (स्वर असल्याने 'र्' मध्ये स्वर मिसळतो)

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) अंतर् + करण

Explanation & Rules:

In Sanskrit grammar, the fundamental constituent split for 'अंतःकरण' is अंतर् + करण (Antar + karaṇa).

Rule of Repha to Visarga Transition:

• When an indeclinable root ending in consonant 'र्' (r) is followed by unvoiced stops ('क, ख, प, फ'), the 'र्' converts into a visarga (ः).

• Transformation: अंतर् + करण ➔ 'r' followed by unvoiced 'k' turns into visarga ➔ अंतःकरण (Antaḥkaraṇa).

• Official MPSC Answer Key: The Commission explicitly validated Option (4) अंतर् + करण as the correct answer.

Analysis of other options:

• Option (1) 'अंतः + करण': Intermediate phonetic state; 'अंतर्' is the authentic etymological base.

• Option (2) 'अंतस् + करण': Incorrect stem ('antar' ends in 'r', not 's').

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

Behavior of prefix/indeclinable 'अंतर्':

• अंतर् + करण = अंतःकरण (r becomes visarga before unvoiced 'k')

• अंतर् + गत = अंतर्गत (r retained as repha before voiced 'g')

• अंतर् + आत्मा = अंतरात्मा (r combines with vowel 'ā')

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अंत: + करण (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) अंतस् + करण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) अत:स् + करण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) अंतर् + करण (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) अंतर् + करण**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अंतर् + करण' हे असून ते 'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'संधी व संधीचे प्रकार (स्वर, व्यंजन व विसर्ग संधी)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

'अंत:करण' या शब्दाच्या संधीचा खालील योग्य पर्याय निवडा.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन