विद्युत चुंबकीय लहरींच्या मूलभूत गुणधर्मांची निवड करा : (a) तरंगलांबी (b) प्रवेग (c) वारंवारिता (d) रिझोल्युशन
EN
Select the fundamental properties of electromagnetic waves:
(a) Wavelength (b) Acceleration / Velocity
(c) Frequency (d) Resolution
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (फक्त (a), (b) आणि (c))
स्पष्टीकरण:
•
विद्युत चुंबकीय लहरी (Electromagnetic Waves - EMR):
•
सुदूरसंवेदन (Remote Sensing) आणि भौतिकशास्त्रामध्ये विद्युत चुंबकीय प्रारणाचे मूलभूत भौतिक गुणधर्म पुढीलप्रमाणे आहेत:
•
(a) तरंगलांबी (Wavelength - $\lambda$): लहरीच्या सलग दोन शिखरांमधील (Crests) किंवा दऱ्यांमधील (Troughs) अंतर.
•
(b) वेग / प्रवेग (Velocity - $c$): प्रकाशाचा निर्वातातील वेग ($3 \times 10^8$ मी/से).
•
(c) वारंवारिता (Frequency - $\nu$): एका सेकंदात एका निश्चित बिंदूतून जाणाऱ्या लहरींची संख्या (मोजण्याचे एकक: हर्ट्झ - Hz).
•
या तिन्हींमध्ये मूलभूत संबंध असतो: $c = \nu \times \lambda$.
•
(d) रिझोल्युशन (Resolution): हा विद्युत चुंबकीय लहरींचा स्वतःचा गुणधर्म नसून तो संवेदकाचा (Sensor) किंवा उपकरणाचा गुणधर्म आहे (उदा. स्पेशिअल, स्पेक्ट्रल, रेडिओमेट्रिक रिझोल्युशन).
•
म्हणून मूलभूत गुणधर्मांमध्ये (a), (b) आणि (c) यांचा समावेश होतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
EMR चे भौतिक गुणधर्म: तरंगलांबी, वारंवारिता, वेग, आयाम (Amplitude), ऊर्जा ($E = h\nu$).
•
रिझोल्यूशन हे सेन्सरचे वैशिष्ट्य असते, तरंगांचे नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Only (a), (b) and (c))
Explanation:
•
Fundamental Properties of Electromagnetic Radiation (EMR):
•
In physics and remote sensing, electromagnetic waves are characterized by their intrinsic wave properties:
•
(a) Wavelength ($\lambda$): The spatial distance between consecutive crests or troughs of the wave.
•
(b) Velocity ($c$): The propagation speed of light in vacuum ($3 \times 10^8$ m/s).
•
**(c) Frequency ($
u$):** The number of wave crests passing a fixed point per unit time (measured in Hertz).
•
Related by the wave equation: $c = \lambda \cdot
u$.
•
(d) Resolution: Resolution is an attribute of the remote sensing instrument / imaging sensor (spatial, spectral, radiometric, and temporal resolution), NOT a fundamental property of electromagnetic waves themselves.
•
Therefore, the correct fundamental properties are (a), (b), and (c) (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Properties of EMR: Wavelength, Frequency, Velocity, Amplitude, Energy ($E = h
u$).
•
Resolution is a characteristic of sensors and imagery, not of radiation itself.