__________वसाहत / वस्त्या सुपिक मैदान आणि पाण्याच्या ठिकाणां जवळ/लगत आढळतात.
EN
__________ settlements are found in fertile plains and near water sources.
उत्तर: सघन/केन्द्रिय (पर्याय 1)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
सघन / केंद्रित वस्त्या (Nucleated / Compact Settlements): जेथे शेतजमीन अतिशय सुपीक असते आणि पिण्याच्या पाण्याचा मुबलक पुरवठा असतो, तेथे घरे एकमेकांच्या जवळ दाटीवाटीने बांधली जातात.
•
गंगेचे सुपीक मैदान, पंजाबचे मैदान आणि नद्यांच्या खोऱ्यात अशा प्रकारच्या केंद्रित वसाहती मोठ्या प्रमाणावर आढळतात.
•
याउलट, डोंगराळ किंवा वाळवंटी प्रदेशात विखुरलेल्या (Dispersed) वस्त्या आढळतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मानवी वस्तीचे स्वरूप ठरवणारे प्रमुख भौगोलिक घटक म्हणजे पाण्याची उपलब्धता, सुपीक जमीन, सपाट भूरूप आणि वाहतुकीच्या सोयी.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Nucleated / Compact (Option 1)
Key Points:
•
Nucleated / Compact Settlements (सघन/केन्द्रिय): Found in fertile alluvial plains and valleys where water supply is abundant and agricultural potential is high.
•
Houses are built close together, with community infrastructure clustered around central water bodies or transport nodes.
•
Examples include the fertile Ganga-Brahmaputra Plains and deltaic lowlands.
•
Dispersed settlements, by contrast, prevail in rugged highlands, dense forests, and arid deserts.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Primary geographical factors favoring compact/nucleated rural settlements include perennial water availability, high soil fertility, and flat relief.