🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

अरविंद, भानू, चरण, दिलीप, प्रेम, कौशल आणि गोपाल हे सात मित्र एका गोलाकार जेवणाच्या टेबलाभोवती केंद्राकडे तोंड करून बसले आहेत. कौशल गोपालच्या उजवीकडे दुसऱ्या स्थानावर आहे. भानू कौशलचा शेजारी आहे पण चरणचा नाही. प्रेम हा चरणचा शेजारी असून तो गोपालच्या उजवीकडे चौथ्या स्थानावर बसला आहे. दिलीप प्रेम आणि अरविंद यांच्यामध्ये बसला आहे. तर गोपालच्या डावीकडे चौथ्या स्थानावर कोण बसले आहे?

EN Seven friends—Aravind, Bhanu, Charan, Dilip, Prem, Koushal, and Gopal—are sitting around a circular dining table facing the center. Koushal is second to the right of Gopal. Bhanu is a neighbor of Koushal but not of Charan. Prem is a neighbor of Charan and is sitting fourth to the right of Gopal. Dilip is between Prem and Aravind. Who sits fourth to the left of Gopal?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
प्रेम
Prem
B
चरण
Charan
C
भानू
Bhanu
D
दिलीप
Dilip
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) चरण

स्पष्टीकरण:

7 व्यक्ती गोलाकार टेबलाभोवती केंद्राकडे तोंड करून बसल्या आहेत:

• उजवीकडे = घड्याळाच्या काट्याच्या उलट दिशेने (Anti-clockwise)
• डावीकडे = घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने (Clockwise)

टप्प्याटप्प्याने मांडणी करू (स्थाने 1 ते 7 मानू):

1. गोपाल = स्थान 1 मानू.
2. 'कौशल गोपालच्या उजवीकडे दुसऱ्या स्थानावर आहे':
• स्थान 1 च्या उजवीकडे (Anti-clockwise) दुसरे स्थान $\rightarrow$ स्थान 3 = कौशल.
3. 'प्रेम गोपालच्या उजवीकडे चौथ्या स्थानावर बसला आहे':
• स्थान 1 च्या उजवीकडे चौथे स्थान $\rightarrow$ स्थान 5 = प्रेम.
4. 'प्रेम हा चरणचा शेजारी आहे':
• प्रेम (स्थान 5) चे शेजारी स्थान 4 किंवा स्थान 6 असू शकतात.
• 'दिलीप प्रेम आणि अरविंद यांच्यामध्ये बसला आहे': याचा अर्थ दिलीप हा प्रेमच्या एका बाजूला आहे आणि अरविंद त्याच्या पलीकडे आहे. जर दिलीप स्थान 6 वर आणि अरविंद स्थान 7 वर असेल, तर प्रेमचा दुसरा शेजारी स्थान 4 = चरण होईल.
5. 'भानू कौशलचा शेजारी आहे पण चरणचा नाही':
• कौशल स्थान 3 वर आहे. त्याचे शेजारी स्थान 2 आणि स्थान 4 (चरण) आहेत.
• भानू चरणचा शेजारी नसल्याने तो स्थान 4 वर बसू शकत नाही; म्हणून स्थान 2 = भानू.
• हे सर्व अटींचे तंतोतंत समाधान करते!

अंतिम बैठक क्रम (गोपालपासून उजवीकडे 1 ते 7):

• स्थान 1: गोपाल
• स्थान 2: भानू
• स्थान 3: कौशल
• स्थान 4: चरण
• स्थान 5: प्रेम
• स्थान 6: दिलीप
• स्थान 7: अरविंद

आता गोपालच्या (स्थान 1) डावीकडे चौथ्या स्थानावरील व्यक्ती शोधू:

• डावीकडे (Clockwise):
• 1 ले डावीकडे = अरविंद (स्थान 7)
• 2 रे डावीकडे = दिलीप (स्थान 6)
• 3 रे डावीकडे = प्रेम (स्थान 5)
• 4 थे डावीकडे = चरण (स्थान 4)

म्हणून गोपालच्या डावीकडे चौथ्या स्थानावर चरण बसला आहे.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (1) प्रेम: गोपालच्या डावीकडे तिसऱ्या स्थानी आहे.
• पर्याय (2) चरण: गोपालच्या डावीकडे चौथ्या स्थानी (अचूक उत्तर).
• पर्याय (3) भानू: गोपालच्या उजवीकडे लगत आहे.
• पर्याय (4) दिलीप: गोपालच्या डावीकडे दुसऱ्या स्थानी आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: 7 व्यक्तींच्या वर्तुळात एखाद्याच्या 'डावीकडे चौथे स्थान' हे त्याच्या 'उजवीकडे तिसरे स्थान' असते ($7 - 4 = 3$). गोपालच्या उजवीकडे तिसरे स्थान थेट चरण (स्थान 4) असल्याचे तात्काळ स्पष्ट होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Charan

Explanation:

Seven friends sit around a circular table facing the center:

• Right = Anti-clockwise, Left = Clockwise.
• Assign seats 1 to 7 anti-clockwise from Gopal:

Sequential deduction:

1. Fix Gopal at Seat 1.
2. 'Koushal is second to the right of Gopal': Anti-clockwise 2 steps: Seat $1 + 2 = \mathbf{Seat\ 3\ (Koushal)}$.
3. 'Prem is sitting fourth to the right of Gopal': Seat $1 + 4 = \mathbf{Seat\ 5\ (Prem)}$.
4. 'Dilip is between Prem and Aravind':
• This contiguous triplet (Aravind - Dilip - Prem) must occupy Seats 7, 6, and 5.
• Hence, $\mathbf{Seat\ 6 = Dilip}$ and $\mathbf{Seat\ 7 = Aravind}$.
5. 'Prem is a neighbor of Charan':
• Prem at Seat 5 has neighbors Seat 6 (Dilip) and Seat 4.
• Thus, $\mathbf{Seat\ 4 = Charan}$.
6. 'Bhanu is a neighbor of Koushal but not of Charan':
• Koushal is at Seat 3. His neighbors are Seat 4 (Charan) and Seat 2.
• Bhanu cannot neighbor Charan, so Bhanu takes Seat 2: $\mathbf{Seat\ 2 = Bhanu}$.

Verified circular order (Anti-clockwise from Seat 1):

• Seat 1: Gopal
• Seat 2: Bhanu
• Seat 3: Koushal
• Seat 4: Charan
• Seat 5: Prem
• Seat 6: Dilip
• Seat 7: Aravind

Finding who sits fourth to the left of Gopal:

• Moving clockwise (Left) 4 steps from Seat 1:
• 1st left = Aravind (Seat 7)
• 2nd left = Dilip (Seat 6)
• 3rd left = Prem (Seat 5)
• 4th left = Charan (Seat 4)

Hence, Charan sits fourth to the left of Gopal.

Analysis of Distractors:

• Option (1) Prem: 3rd to the left of Gopal.
• Option (2) Charan: Fully verified as 4th to the left of Gopal.
• Option (3) Bhanu: 1st to the right of Gopal.
• Option (4) Dilip: 2nd to the left of Gopal.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In a 7-person circular arrangement, the 4th position to the left is identical to the 3rd position to the right ($7 - 4 = 3$). Counting 3 positions to the right of Gopal points straight to Charan!

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) प्रेम (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) चरण (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) चरण**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) भानू (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) दिलीप (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महानगरपालिका रचना, आयुक्त व नागरी विकास' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: अंकगणित सराव चाचणी #१ (संख्यामाला, सरासरी, नफा-तोटा व टक्केवारी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: बुद्धिमत्ता चाचणी #२ (कोडिंग-डिकोडिंग, नातेसंबंध व दिशाज्ञान)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: गणित व बुद्धिमत्ता चाचणी #३ (वेळ-काम-वेग, सिटिंग अरेंजमेंट व पझल्स)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महानगरपालिका रचना, आयुक्त व नागरी विकास

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महानगरपालिका रचना, आयुक्त व नागरी विकास' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'महानगरपालिका रचना, आयुक्त व नागरी विकास' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'महानगरपालिका रचना, आयुक्त व नागरी विकास' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महानगरपालिका रचना, आयुक्त व नागरी विकास' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →