योग्य उत्तर: पर्याय (4) वरील सर्व
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
सायमन कमिशन (इंडियन स्टॅच्युटरी कमिशन - नियुक्ती नोव्हेंबर 1927):
•
भारत सरकार कायदा 1919 मधील तरतुदीनुसार, या कायद्याच्या कामकाजाचा आढावा घेण्यासाठी 10 वर्षांनंतर (म्हणजे 1929 मध्ये) एक आयोग नेमणे अपेक्षित होते. परंतु, तत्कालीन ब्रिटिश सरकारने हा आयोग दोन वर्षे आधीच, म्हणजे नोव्हेंबर 1927 मध्ये नेमला.
•
आयोग आधी नेमण्यामागची प्रमुख कारणे:
1.
1919 च्या कायद्याचे अपयश: मोंटेग्यू-चेम्सफोर्ड कायद्याने आणलेली प्रांतिक द्विदल राज्यपद्धती (Dyarchy) अपयशी ठरली होती आणि भारतात असंतोष प्रचंड वाढला होता.
2.
ब्रिटनमध्ये मजूर पक्षाची (लेबर पार्टी) भीती: ब्रिटनमधील तत्कालीन हुजूर पक्ष (Conservative Party - पंतप्रधान स्टॅन्ली बाल्डविन) यांना आगामी सार्वत्रिक निवडणुकीत लेबर पार्टी सत्तेवर येण्याची भीती होती. जर लेबर पार्टी सत्तेवर आली तर ती भारताला झुकते माप देईल किंवा अधिक अधिकार देईल, म्हणून हुजूर पक्षाने आपल्या मर्जीतील आयोग आधीच नेमून भारताच्या भविष्यावरील नियंत्रण कायम ठेवण्याचा प्रयत्न केला.
3.
स्वराज पक्षाचा वाढता प्रभाव: मोतीलाल नेहरू आणि चित्तरंजन दास यांच्या 'स्वराज पक्षा'ने केंद्रीय आणि प्रांतिक कायदेमंडळात ब्रिटिश सरकारची कोंडी केली होती. या वाढत्या प्रभावाला आळा घालणे आणि घटनात्मक तिढा सोडवणे गरजेचे होते.
सायमन कमिशनचे मुख्य मुद्दे:
•
अध्यक्ष: सर जॉन सायमन.
•
एकूण सदस्य: 7 सदस्य (सर्वच्या सर्व गोरे/ब्रिटिश, एकही भारतीय प्रतिनिधी नाही; म्हणूनच याला 'White Commission' म्हटले गेले).
•
भारत आगमन: 3 फेब्रुवारी 1928 (मुंबई येथे; 'सायमन गो बॅक'च्या घोषणा).
•
विरोध करताना लाहोर येथे लाला लजपत राय यांच्यावर लाठीचार्ज झाला, ज्यात पुढे त्यांचा मृत्यू झाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All the above
Detailed Explanation:
•
Appointment of the Simon Commission (November 1927):
•
As per Section 84A of the Government of India Act 1919, a statutory commission was due after ten years (i.e. in 1929) to review the working of the constitutional reforms. However, it was preponed by two years to November 1927.
•
Underlying Reasons for Early Appointment:
1.
Failure of the 1919 Reforms: Provincial Dyarchy was widely seen as unworkable and had failed to satisfy Indian national aspirations.
2.
Electoral Calculations in Britain (Fear of Labour Party): The ruling Conservative government under Prime Minister Stanley Baldwin feared an imminent general election defeat to the Labour Party. The Conservatives did not want the constitutional future of India to be handed over to an inexperienced and potentially pro-India Labour administration.
3.
Containment of the Swaraj Party: The Swarajists had successfully created deadlock inside the Central Legislative Assembly and provincial councils, exposing the inadequacies of the 1919 constitution.
Simon Commission Highlights:
•
Official name: Indian Statutory Commission.
•
Composition: 7 British MPs (All-White Commission, zero Indian representation).
•
Arrival in India: 3 February 1928 at Bombay (greeted by black flags and "Simon Go Back" protests).
•
Fatal lathicharge: Lala Lajpat Rai was grievously assaulted during protests in Lahore on 30 October 1928, leading to his demise on 17 November 1928.
