सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

सर आयझॅक न्यूटन यांनी मांडलेला 'गुरुत्वाकर्षणाचा नियम' (Law of Gravitation) हा प्रामुख्याने खालीलपैकी कोणत्या घटकांसाठी लागू पडतो?

EN Sir Isaac Newton's 'Law of Gravitation' is fundamentally applicable to:

केवळ अत्यंत हलक्या व सूक्ष्म कणांवर लागू होतो Only applicable to light, microscopic bodies

✓

तो वैश्विक (Universal) असून विश्वातील सर्व वस्तुमानांवर लागू होतो It is universal, applicable to all masses across the entire universe

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

केवळ सूर्य आणि ताऱ्यांसारख्या महाकाय जड पदार्थांवर लागू होतो Only applicable to massive celestial bodies like the Sun and stars

केवळ अणूच्या अंतर्गत सब-ॲटॉमिक कणांवर लागू होतो Only applicable to sub-atomic particles within atoms

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) तो वैश्विक (Universal) असून विश्वातील सर्व वस्तुमानांवर लागू होतो आहे.

स्पष्टीकरण:

• न्यूटनचा गुरुत्वाकर्षणाचा वैश्विक नियम (Universal Law of Gravitation, 1687):

*"विश्वातील कोणताही एक कण इतर प्रत्येक कणाला अशा एका बलाने आकर्षित करतो, जे बल त्यांच्या वस्तुमानांच्या गुणाकाराशी समप्रमाणात आणि त्यांच्यातील अंतराच्या वर्गाशी व्यस्त प्रमाणात असते:"*

F = G \frac{m_1 m_2}{r^2}

• या नियमाला 'वैश्विक' (Universal) म्हटले जाते, कारण तो:

१) विश्वातील सर्व वस्तूंना (लहान धुलीकणांपासून ते महाकाय ताऱ्यांपर्यंत आणि आकाशगंगांपर्यंत) समान रीतीने लागू होतो.

२) वस्तूंच्या रासायनिक स्वरूपावर, तापमानावर किंवा त्यांच्यामधील माध्यमावर अवलंबून नसतो.

३) सर्व स्थळी व सर्व काळी स्थिर राहतो.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):

• पर्याय १, ३ व ४: हे नियम विशिष्ट मर्यादेपुरता मर्यादित नसून संपूर्ण विश्वात एकाच नियमाने चालतो, त्यामुळे हे पर्याय चुकीचे आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

गुरुत्वाकर्षण बल हे निसर्गातील चार मूलभूत बलांपैकी सर्वात दुर्बल (कमकुवत) बल आहे ($10^{-38}$ पट), परंतु त्याची व्याप्ती (Range) अनंत असते. दोन अणूंच्या पातळीवर गुरुत्वाकर्षण बल नगण्य असते, परंतु खगोलीय पातळीवर तेच सर्वात प्रभावी ठरते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) It is universal, applicable to all masses across the entire universe.

Explanation:

• Newton's Universal Law of Gravitation (1687):

*"Every particle in the universe attracts every other particle with a force that is directly proportional to the product of their masses and inversely proportional to the square of the distance between them:"*

F = G \frac{m_1 m_2}{r^2}

• It is designated as 'Universal' because:

1. It operates uniformly on all material bodies regardless of shape, size, or chemical state—from sub-milligram dust grains to supermassive galaxies.

2. It is completely independent of intervening medium, temperature, or electromagnetic conditions.

3. The constant $G$ holds the exact same numerical value throughout space and time.

Distractor Analysis:

• Options 1, 3, and 4 falsely restrict gravity to microscopic or macroscopic sub-domains.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Gravitation is the weakest fundamental force in nature (relative strength $\sim 10^{-38}$ compared to strong nuclear force), yet possesses an infinite range and dominates macroscopic cosmological architecture.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#भौतिकशास्त्रमूलभूतसंकल्पनावसर् #सामान्यविज्ञानवतंत्रज्ञान #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2026 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: